Segundo
Decenio Internacional de los Pueblos Indígenas
Declaración del Movimiento Esperantista sobre las Lenguas y Culturas Indígenas
Los hablantes del idioma internacional planificado
Esperanto apoyamos todos los intentos de los pueblos indígenas
de revalorizar su lengua y su cultura, ya que opinan que todos
los idiomas y todas las culturas tienen un valor intrínseco que
la humanidad no debe perder. Por otra parte opinamos que se debe
respetar en todos los niveles los derechos humanos lingüísticos,
garantizados por la declaración de Derechos Humanos.
Pensamos que todos, en todas partes del mundo,
deben aplicar el principio del uso de tres lenguas recomendado
por la UNESCO y las naciones Unidas:
idioma materno (por muy poco extendido que
sea)
idioma local de contacto (generalmente el idioma nacional)
idioma internacional
Ha sido probada la eficacia positiva de la
enseñanza de la lengua materna en comparación con la enseñanza
únicamente de idiomas que no son los maternos. La necesidad
del idioma local de contacto es evidente.
En este marco aseveramos también que la lengua
óptima para jugar el papel
de Lengua Internacional es el idioma internacional planificado
y neutral
Esperanto. El uso de cualquier otra lengua nacional para la comunicación
internacional es injusto, causa sufrimientos y pérdidas
de dinero y tiempo a las sociedades en desarrollo y a la larga,
causa la desaparición de lenguas y culturas.
Pensamos que todas las instancias educacionales
y educadores conscientes tienen el deber de hacer evolucionar
y expandir un acceso justo a la comunicación entre culturas diferentes,
y especialmente y aparte entre grupos indígenas y minoritarios
y el resto de la población, respetando los derechos humanos lingüísticos
de todos.
Proyecto Pueblos indígenas de UEA (Asociación
Universal de Esperanto)
Dirección provisional:
Renato Corsetti, Via del Castello, 1,
IT-00036 Palestrina, Italia
< renato.corsetti@esperanto.org > |
Dua Internacia Jardeko de Indiĝenaj Popoloj
Deklaro de la Esperanto-Movado pri la Indiĝenaj Lingvoj kaj Kulturoj
La parolantoj de la internacia plan-lingvo Esperanto subtenas
ĉiujn provojn de la indiĝenaj popoloj revalorigi sian lingvon
kaj sian kulturon,
ĉar ili opinias, ke ĉiuj lingvoj kaj ĉiuj kulturoj havas en si
valorojn,
kiujn la homaro ne perdu. Krome ni opinias, ke oni devas respekti
je ĉiu
nivelo la lingvajn homajn rajtojn, garantiatajn de la Deklaro
pri Homaj
Rajtoj.
Ni pensas ke ĉiuj devus apliki ĉie en la mondo
la principon de la uzado
de tri lingvoj rekomendita de Unesko kaj UN:
gepatra lingvo (kiom ajn malgranda ĝi estas)
loka kontakt-lingvo (ĝenerale la nacia lingvo)
internacia lingvo
Estas jam pruvita la pozitiva efiko de la
instruado de gepatraj lingvoj
kompare kun la instruado de nur negepatraj lingvoj. La bezono
pri la loka
kontakt-lingvo estas evidenta.
En ĉi tiu kadro ni ankaŭ asertas ke la optimuma
lingvo por la rolo de internacia lingvo estas la internacia,
neŭtrala planlingvo Esperanto. La uzo de kiu ajn alia nacia lingvo
por internacia komunikado estas maljusta,
kaŭzas homajn suferojn kaj kaŭzas perdon de mono kaj de tempo
flanke de
la evoluantaj socioj kaj en la longa daŭro malaperon de lingvoj
kaj de
kulturoj.
Ni pensas, ke ĉiuj konsciaj edukistoj kaj
edukaj instancoj havas la devon
evoluigi kaj disvastigi justan aliron al komunikado inter malsamaj
kulturoj, kaj tute aparte inter minoritataj kaj indiĝenaj grupoj
kaj la
cetera loĝantaro, respektante ĉies lingvajn homaj rajtoj.
Projekto Indiĝenaj Popoloj
de UEA
provizora adreso:
Renato Corsetti, Via del Castello, 1,
IT-00036 Palestrina, Italujo
< renato.corsetti@esperanto.org >
tejo.org/uea/indighenaj_popoloj |
