|
เรื่องราวของเมืองกำแพงเพชรปรากฏขึ้นในประวัติศาสตร์สมัยสุโขทัย จากการที่ปรากฎเมืองโบราณสองฝั่งแม่น้ำปิงที่ไหลผ่านดินแดนแถบนี้
เมืองโบราณขนาดใหญ่นั้นคือ เมืองนครชุม และเมืองกำแพงเพชร ซึ่งสันนิษฐานกันว่าเดิมคือเมืองชากังราว โดยปรากฎหลักฐานว่าเมืองนครชุมเกิดขึ้นก่อน
ในรัชสมัยของพระมหาธรรมราชาลิไทยแห่งกรุงสุโขทัย เมื่อประมาณปี พ.ศ. 1900 ต่อมาอาจเนื่องมาจากการที่แม่น้ำปิงกัดเซาะตลิ่งในฝั่งนครชุม
และเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญของสุโขทัย เมืองกำแพงเพชรจึงมีความสำคัญขึ้นในตอนปลายสมัยสุโขทัย
ต่อมาเมื่อกรุงศรีอยุธยาได้มีอำนาจเหนือภูมิภาคนี้ทั้งหมด เมืองกำแพงเพชรมีสถานะเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญของอยุธยาตั้งแต่นั้นมา
ดังปรากฎกำแพงเมือง ป้อมค่ายต่างๆสร้างขึ้นด้วยศิลาแลง ความเป็นเมืองหน้าด่านและกำแพงป้อมปราการเหล่านี้เองเป็นที่มาของชื่อเมืองกำแพงเพชร
"เมืองที่มีกำแพงอันแข็งแกร่งประดุจเพชร" นอกจากนี้การที่พระพุทธรูปสำคัญของไทย เช่น พระแก้วมรกต และพระพุทธสิหิงค์ซึ่งเคยประดิษฐานที่นี่
ก็เป็นเครื่องตอกย้ำความสำคัญของเมืองนี้ในอดีตกาลได้เป็นอย่างดี
อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ตั้งอยู่นอกเมืองกำแพงเพชรไปประมาณ 5 กิโลเมตร ตามถนนสายกำแพงเพชร-พรานกระต่าย
แล้วเลี้ยวซ้ายตรงกิโลเมตรที่ 360 อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรประกอบด้วยกลุ่มโบราณสถานขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นศาสนสถานเป็นส่วนมาก
เช่น วัดพระแก้ว วัดพระสี่อิริยาบถ วัดช้างล้อม ซึ่งจะพบเทคโนโลยี่ในการก่อสร้างสมัยโบราณ เช่น การใช้เสาศิลาแลงเป็นเสาค้ำอาคาร
โดยเสาแต่ละต้นถูกสกัดขึ้นมาจากศิลาแลงใต้ดิน มีน้ำหนักต้นละไม่ต่ำกว่า 30 ตัน
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯเสด็จพระราชดำเนินเป็นประธานในพิธีเปิด
เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2534
|
จุดเด่นและสถานที่เที่ยวชม
|
ปัจจุบันมรดกทางวัฒนธรรมของเมืองกำแพงเพชร คือโบราณสถานขนาดใหญ่จำนวนมากที่กระจายอยู่ภายในกำแพงเมือง
และภายนอกกำแพงเมืองที่เรียกขานกันว่าเขตอรัญญิก โดยรูปแบบทางสถาปัตยกรรมแสดงการผสมผสานกันของสถาปัตยกรรมสุโขทัย
และสถาปัตยกรรมสมัยอยุธยา
ในการเยี่ยมชมโบราณสถานเมืองกำแพงเพชรนั้น สิ่งแรกที่ควรจะเข้าชมคือกำแพงเมืองอันเป็นที่มาของชื่อเมืองและสัญญลักษณ์ประจำเมือง
จากกำแพงเมืองก่อด้วยศิลาแลงยาวกว่า 5 กิโลเมตรยังคงเหลือเพียงบางส่วนที่ยังสมบูรณ์ ตามมุมกำแพงเมืองจะมีป้อมทั้งสิ้น 9 ป้อม
และประตูเมืองทั้งสิ้น 10 ประตู
วัดพระธาตุ
ที่ใจกลางเมืองกำแพงเพชรนั้นก็เช่นเดียวกับเมืองสำคัญอื่นๆ คือเป็นที่ตั้งของวัดพระธาตุ ซึ่งมีเจดีย์พระธาตุอันเป็นเจดีย์ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ
ตั้งอยู่เป็นองค์ประธานของวัด
วัดพระแก้ว
อยู่ถัดจากวัดพระธาตุไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ เป็นอารามหลวงขนาดใหญ่ที่สุดตั้งอยู่บริเวณกลางเมือง ใกล้ๆกับบริเวณที่เคยเป็นพระราชวัง
เป็นวัดสำหรับประกอบพิธีหลวง วัดนี้เชื่อกันว่าเคยเป็นวัดที่พระแก้วมรกตและพระพุทธสิหิงค์เคยมาประดิษฐานอยู่ระยะหนึ่ง
สิ่งที่น่าชมในวัดนี้ก็คือ เจดีย์ประธานทรงลังกาที่ฐานมีซุ้มสิงห์ล้อม และซุ้มพระล้อม เจดีย์ทรงกลมที่ฐานมีช้างรอบวิหาร
ที่ประดิษฐานพระพุทธรูปนั่งและพระนอนขนาดใหญ่ ตลอดจนกำแพงวัดที่ทำด้วยศิลาแลงเป็นแท่งๆปักรอบ นับว่าหาดูได้ยากยิ่ง
วัดและศาสนสถานอื่นๆ
ภายในเมืองยังมีวัดต่างๆที่กระจายอยู่ทั่วไป วัดในเมืองเหล่านี้ส่วนใหญ่จะเป็นวัดที่ไม่มีเขตสังฆาวาสหรือเขตพำนักของพระภิกษุ
โดยพระภิกษุจะพำนักอยู่บริเวณนอกเมืองและจะได้รับนิมนต์เข้ามาในเมืองเมื่อมีกิจพิธี นอกจากวัดวาอารามในพระพุทธศาสนาแล้ว
ในเมืองกำแพงเพชรยังมีศาลพระอิศวรซึ่งแสดงการผสมผสานทางความเชื่อของชาวพุทธและพราหมณ์ในอดีต
| 
