ΚΡΗΤΗΪΣ

• Το έργο • Πρόγραμμα • Κριτικές • Φωτογραφίες •

Αντώνιος Αντωνιάδης • Πολυχρόνης Κουτσάκης • Η διασκευή

Ο Αντώνιος Ι Αντωνιάδης, γυμνασιάρχης, συγγραφέας, ποιητής, γεννήθηκε στον Πειραιά το 1836 και πέθανε στην Αθήνα το 1905. Καταγόταν από Κρητικούς γονείς. Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές έγινε διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών και διορίστηκε καθηγητής γυμνασίου στην Πάτρα. Απολύθηκε το 1861 γιατί εκφράστηκε κατά της αυταρχικής πολιτείας του βασιλιά ΄Όθωνα και προσκλήθηκε από την κοινότητα των Χανίων να αναλάβει ως γυμνασιάρχης και διευθυντής σε σχολεία της πόλεως. Τον καιρό που ήταν στην Κρήτη συνέθεσε το πρώτο δραματικό έργο «Φίλιππος ο Μακεδόνας» το οποίο το 1865 βραβεύτηκε από τον Βουτσιναίο διαγωνισμό ο οποίος είχε τότε ιδρυθεί. Ασχολήθηκε με ιστορικές έρευνες των μεσαιωνικών χρόνων, οι οποίες αποτέλεσαν την υπόθεση για το έπος η «Κρητηίς» στο οποίο εικονίζεται μία περίοδος της Βενετοκρατίας στην Κρήτη. Επιστρέφοντας στη κεντρική Ελλάδα διορίστηκε γυμνασιάρχης στον Πειραιά και στα χρόνια που ακολούθησαν συνέγραψε ιστορικές τραγωδίες και έπη τα οποία υπέβαλε στον Βουτσιναίο διαγωνισμό και πάρα πολλές φορές του απονεμόταν το πρώτο βραβείο ή ο πρώτος έπαινος ή και τα δυο μαζί. Μερικά από τα γνωστότερα έργα του είναι : «Κατάρα της Μάνας», «Αθηναϊς», «Εθελοντής της Κρήτης», «Η Χρυσομαλλούσα των Σφακίων», « Η Χαϊδεμένη»,» «Ιουστινιανός και Θεοδώρα», «Υπάλληλος και Κηπουρό». Συνέθεσε τα έπη «Κρητηίς», «Κατσαντώνης», «Μεσολογγιάς», «Μάνα του γενίτσαρου» , ενώ υπάρχουν και αδημοσίευτα θεατρικά του έργα και πολλά από τα λυρικά του ποιήματα δεν εκδόθηκαν αυτοτελώς αλλά δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά και εφημερίδες. Τα δραματικά του έργα είναι όλα γραμμένα κατά τους αρχαίους κανόνες της δραματικής τέχνης και σε άψογη καθαρεύουσα, σύμφωνα με τους γλωσσικούς όρους που είχε θέσει τότε η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου, για τα έργα που υποβάλλονταν στους επίσημους διαγωνισμούς.. Τα έργα του διδάσκονταν στα σχολεία αλλά μετά την μεταβολή που έγινε από την ακαδημαϊκή Σύγκλητο σχετικά με τις προτιμήσεις και την γλώσσα και τον τρόπο σύνθεσης των ποιητικών έργων, τα έργα του έπαψαν να διδάσκονται, αλλά ο συγγραφέας δεν θέλησε ν αλλάξει ούτε την γλωσσική έκφραση ούτε τον τρόπο σύνδεσης των ποιημάτων του.  Τα επικά του έργα αφηγούνται την πραγματική ιστορία γραμμένη σε ποιητικούς στίχους. Και αυτά, παρά το γεγονός ότι είναι κάπως άτονη η ποιητική πνοή, ως καθαρά ιστορικά έχουν πολύτιμη αξία Ο Αντώνιος Ι Αντωνιάδης εναπόθεσε στην «Κρητηίδα» του ιστορική ύλη από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας ,την οποία διέσωσε και παρουσίασε με τα πρόσωπα που έδρασαν τότε στους τολμηρούς αγώνες ανακτήσεως υπέρ της ελευθερίας στην ηρωική νήσο Κρήτη. Από τα επεισόδια που διαδραματίζονται στο έργο αυτό πάρα πολλά, τα οποία ήταν άγνωστα μέχρι την εποχή του συγγραφέα, απεικονίστηκαν με ζωηρότητα και καθαρότητα, και ιδιαίτερα απ όλα τα έργα του αναβλύζει έντονη και ολοκάθαρη η ιστορική ποίηση στην «Κρητηίδα». Έγραψε και πολλά διδακτικά βιβλία, τα οποία έλειπαν τότε από την ελληνική παιδεία, όπως η τετράτομη Παγκόσμια ιστορία για χρήση των μαθητών του γυμνασίου, γεωγραφία και Γραμματική, βιβλία με τα οποία διδάχτηκε μια γενιά Ελλήνων.