ภาพ
ก.ตับอ่อน
ข. ไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์
แสดงเบตาเซลล์และแอลฟาเซลล์
กลูคากอน (glucagon)
เป็นฮอร์โมนที่สร้างจากแอลฟาเซลล์
(แอลฟา- cell)
ซึ่งเป็นเซลล์อีกประภทหนึ่งของไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์กลูคากอนทำหน้าที่ตรงข้ามกับอินซูลิน
คือ
เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกลูคากอนจะไปกระตุ้นการสลายตัวของไกลโคเจนจากตับและกล้ามเนื้อให้เป็นน้ำตาลกลูโคสปล่อยออกมาในเลือด
ทำให้เลือดมีกลูโคสเพิ่มขึ้น
การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำตาลจะเป็ยสัญญานยับยั้งและกากระตุ้นการหลั่งอินซูลินและกลูคากอนจากไอส์เลตออฟเกอร์ฮานส์
และผลภาวะปกติเสมอ ดังภาพ
แสดงการทำงานของอินซูลินและกลูคากอน
ความผิดปกติในการสร้างฮอร์โมนของไอส์ออฟแลงเกอร์ฮานส์
ที่พบบ่อยมากคือการเป็นโรคเบาหวาน
อาการโดยทั่วไปของคนที่เป็นโรคนี้
คือ
ตรวจพบน้ำตาลปัสสาวะภายหลั่งการอดอาหารมาอย่างน้อย
12 ชั่วโมง
ปัสสาวะมากและบ่อยครั้ง
ทำให้กระหายน้ำมากผิดปกติ
น้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว
อ่อนเพลีย เซื่องซึม เมื่อยล้า
มีอาการคันบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์และผิวหนัง
นัยน์ตาฝ้าฟาง มองภาพไม่ชัด
ผิวหนังพุพองเป็นตุ่มฝีและติดเชื้อได้ง่าย
อาการที่เกิดจากโรคเบาหวานดังกล่าวเล่านี้เพราะเซลล์ร่างกายไม่สามาถรใช้น้ำตาลได้อีก
และตับก็ไม่สามาถรเก็บกลูโคสไว้ในรูปของไกลโคเจนได้
หมายความว่าหลังรับประทานอาหารแต่ละมื้อน้ำตาลในเลือดจะสูงมากและนานจนร่างกายต้องกำจัดน้ำตาลส่วนเกิดเหล่านี้ออกทางปัสสาวะ
เมื่อร่างกายนำคาร์โบไฮเดรตจากอาหารมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที
จึงต้องใช้โปรตีนและไขมันในร่างกายมาสลายเป็ฯพลังงาน
แต่การสลายโมเลกุลของสารทั้งสองมีผลข้างเคียงคือทำให้ความเป็นกรดของเลือดสูงขึ้นกลไกลการหายใจจึงผิดปกติ
และมักส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดความผิดปกติอย่างรุ่นแรงจนถึงการเสียชีวิตได้
โรคเบาหวานในปัจจุบันมี 2 แบบ
แบบแรกเกิดจากตับอ่อนไม่สามาถรสร้างอินซูลินได้เลย
ในการรักษาผู้ป่วยจึงต้องการฉีดอินซูลินทุกวันเพื่อควบคุมปริมาณน้ำตาล
และต้องอยู่ในการรักษาของแพทย์อย่างใกล้ชิด
เพื่อไม่ให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำจนเกิดสภาพช็อคเพราะขาดน้ำตาล
โรคเบาหวานแบบที่ 2
แบบที่พบมากถึงร้อยละ 90
ของผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานแบบนี้มีหลายสาเหตุ
สาเหตุหนึ่ง คือ
เซลล์ร่างกานไม่สามาถรสังเคราะห์ตัวรับอินซูลิน
จึงทำให้อินซูลินทำงานไม่ได้
ปริมาณน้ำตาลในเลือดจึงสูงและแสดงอาการของโรคเบาหวานออกมา
นอกจากนี้ผู้ป่วยอาจมีอาการอื่นรวมด้วย
ได้แก่ ตามัว
ระบบหมุนเวียดเลือดผิดปกติระบบการทำงานของไตบกพร่อง
เป็นต้น กลับไป
ไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์