Image-12.JPG (39483 bytes)

 

                                                                              ภาพ       ก.ตับอ่อน
                                                                         ข. ไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ แสดงเบตาเซลล์และแอลฟาเซลล์

     กลูคากอน (glucagon) เป็นฮอร์โมนที่สร้างจากแอลฟาเซลล์ (แอลฟา- cell) ซึ่งเป็นเซลล์อีกประภทหนึ่งของไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์กลูคากอนทำหน้าที่ตรงข้ามกับอินซูลิน คือ เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกลูคากอนจะไปกระตุ้นการสลายตัวของไกลโคเจนจากตับและกล้ามเนื้อให้เป็นน้ำตาลกลูโคสปล่อยออกมาในเลือด ทำให้เลือดมีกลูโคสเพิ่มขึ้น
    การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำตาลจะเป็ยสัญญานยับยั้งและกากระตุ้นการหลั่งอินซูลินและกลูคากอนจากไอส์เลตออฟเกอร์ฮานส์ และผลภาวะปกติเสมอ ดังภาพ

 

                                       Image-13.JPG (34975 bytes)

 

                                                                                          แสดงการทำงานของอินซูลินและกลูคากอน

       ความผิดปกติในการสร้างฮอร์โมนของไอส์ออฟแลงเกอร์ฮานส์ ที่พบบ่อยมากคือการเป็นโรคเบาหวาน อาการโดยทั่วไปของคนที่เป็นโรคนี้ คือ ตรวจพบน้ำตาลปัสสาวะภายหลั่งการอดอาหารมาอย่างน้อย 12 ชั่วโมง ปัสสาวะมากและบ่อยครั้ง ทำให้กระหายน้ำมากผิดปกติ น้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว อ่อนเพลีย เซื่องซึม เมื่อยล้า มีอาการคันบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์และผิวหนัง นัยน์ตาฝ้าฟาง มองภาพไม่ชัด ผิวหนังพุพองเป็นตุ่มฝีและติดเชื้อได้ง่าย
       อาการที่เกิดจากโรคเบาหวานดังกล่าวเล่านี้เพราะเซลล์ร่างกายไม่สามาถรใช้น้ำตาลได้อีก และตับก็ไม่สามาถรเก็บกลูโคสไว้ในรูปของไกลโคเจนได้ หมายความว่าหลังรับประทานอาหารแต่ละมื้อน้ำตาลในเลือดจะสูงมากและนานจนร่างกายต้องกำจัดน้ำตาลส่วนเกิดเหล่านี้ออกทางปัสสาวะ เมื่อร่างกายนำคาร์โบไฮเดรตจากอาหารมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที จึงต้องใช้โปรตีนและไขมันในร่างกายมาสลายเป็ฯพลังงาน แต่การสลายโมเลกุลของสารทั้งสองมีผลข้างเคียงคือทำให้ความเป็นกรดของเลือดสูงขึ้นกลไกลการหายใจจึงผิดปกติ และมักส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดความผิดปกติอย่างรุ่นแรงจนถึงการเสียชีวิตได้
        โรคเบาหวานในปัจจุบันมี 2 แบบ แบบแรกเกิดจากตับอ่อนไม่สามาถรสร้างอินซูลินได้เลย ในการรักษาผู้ป่วยจึงต้องการฉีดอินซูลินทุกวันเพื่อควบคุมปริมาณน้ำตาล และต้องอยู่ในการรักษาของแพทย์อย่างใกล้ชิด เพื่อไม่ให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำจนเกิดสภาพช็อคเพราะขาดน้ำตาล
       โรคเบาหวานแบบที่ 2 แบบที่พบมากถึงร้อยละ 90 ของผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานแบบนี้มีหลายสาเหตุ สาเหตุหนึ่ง คือ เซลล์ร่างกานไม่สามาถรสังเคราะห์ตัวรับอินซูลิน จึงทำให้อินซูลินทำงานไม่ได้ ปริมาณน้ำตาลในเลือดจึงสูงและแสดงอาการของโรคเบาหวานออกมา นอกจากนี้ผู้ป่วยอาจมีอาการอื่นรวมด้วย ได้แก่ ตามัว ระบบหมุนเวียดเลือดผิดปกติระบบการทำงานของไตบกพร่อง เป็นต้น 
กลับไป ไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์

                                                                                    กลับไปหน้าแรก