ระยะนี้มีการพูดถึง"ภาวะความเป็นผู้นำ"กันบ่อยๆ
ในการเป็นหัวหน้างานก็ต้องนึกถึง คำนี้บ่อยๆเช่นกัน การได้เป็นหัวหน้างานโดยการเลื่อนชั้นเลื่อนตำแหน่งนั้นไม่ได้หมายความว่าผู้
นั้นจะมี"ภาวะความเป็นผู้นำ"สูงเสมอไป แต่ก็มีบางคนที่มี"ภาวะความเป็นผู้นำ"สูง
ดังนั้นใน ความเป็นหัวหน้างานก็มีภาวะความเป็นผู้นำแฝงอยู่เป็นคุณสมบัติที่มีในเฉพาะตัวบุคคล
บางคนอาจมีมาก บางคนอาจจะมีน้อย ดังนั้นถ้าจะพูดเป็นประเด็นๆไปก็อาจพูดได้ดังต่อไปนี้
1. การแยกให้เห็นชัดถึงความแตกต่างอาจพิจารณาได้ดังนี้คือ
หัวหน้างานคือผู้ที่สามารถสั่งให้ลูกน้องทำงานได้
คือสั่งได้ และเมื่อหัวหน้างานสั่งลูกน้องก็ต้องทำตามนั้น
แต่หัวหน้างานที่มีภาวะความเป็นผู้นำสูง หรือ
ผู้นำ คือผู้ที่สามารถทำให้ลูกน้องทำงานให้ด้วย ความเต็มใจ แน่นอนว่าการที่จะให้ลูกน้องทำงานให้ด้วยความเต็มใจก็ต้องอาศัยทั้งคุณสมบัติ
ที่ดีหลายๆประการ และวิธีการทำงานที่ถูกต้องหลายๆประการ
2. ทางด้านสัมพันธ์ภาพของบุคคลในหน่วยงานภายใต้ผู้นำที่ดีนั้น
กล่าวได้ว่า
1) ผู้นำ ที่ดีจะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้นำกับลูกน้อง
2) สร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างลูกน้องด้วยกัน
3) ความสัมพันธ์ที่ดีนั้นมุ่งไปสู่เรื่องของการทำงาน และ
4) การทำงานนั้นก็มุ่งไปสู่เป้าหมายหลักขององค์กร
3. การพัฒนาภาวะผู้นำให้เกิดขึ้นในตัวบุคคลนั้นต้องอาศัยปัจจัยต่างๆหลายประการ
ด้วยกัน คือ
1) ต้องมีความเชื่อที่ถูกต้องในการนำคน คือเชื่อว่าลูกน้องทุกคนอยากทำงาน
อยากรับผิดชอบมากขึ้น
2) ต้องสร้างบรรยากาศและวิธีการบริหารที่สร้างการมีส่วนร่วมทุก ระดับ
3) ต้องเพิ่มพูนรายได้ทางจิตใจให้กับผู้ปฏิบัติงานอย่างเต็มที่และทุกวิถีทาง
รายได้ ทางจิตใจนั้นเป็นสิ่งที่สามารถให้ได้ในกระบวนการทำงานโดยการกระทำของหัวหน้างาน
4.
ในเรื่องของความเชื่อในการนำคนนั้นได้เขียนไปบ้างแล้วในฉบับก่อนๆ
มาพูดถึง เรื่องการสร้างการมีส่วนร่วม หัวหน้างานสามารถสร้างการมีส่วนร่วมได้เป็น
5 ระดับจากน้อย ที่สุดไปยังมากที่สุดดังนี้คือ
1) หัวหน้าตัดสินใจแล้วสั่งให้ลูกน้องทำงานให้
2) หัวหน้างานขอ ข้อมูลแล้วหัวหน้างานตัดสินใจเอง
3) หัวหน้างานขอความเห็นทีละคน หรือจากบางคนแล้วหัวหน้างานตัดสินใจ
4) หัวหน้างานขอความคิดเห็นในที่ประชุม แล้วหัวหน้างานตัดสินใจ ในกรณีที่สามและที่สี่นั้น
การตัดสินใจอาจจะเหมือนกับที่ได้รับความคิดเห็นมาหรือไม่ก็ได้ และ
5) หัวหน้างานประชุมหารือและร่วมกันตัดสินใจ อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่า
หัวหน้างานจะต้องใช้ระดับสูงสุดเสมอไป เพียงแต่ใช้ระดับที่สูงที่สุดตราบเท่าที่งานไม่เสียและ
ตนเองยังเห็นด้วยอยู่
5. ในเรื่องรายได้ทางจิตใจนั้น
มีหลายอย่างที่ถ้ามีสิ่งนี้แล้ว หรือเกิดสิ่งนี้ในหน่วยงาน แล้ว
หรือหัวหน้าทำสิ่งเหล่านี้แล้วลูกน้องก็จะมีความสุขความสบายใจพร้อมที่จะทุ่มเทให้กับการทำงานอย่างเต็มที่
สิ่งต่อไปนี้คือส่วนหนึ่งของรายได้ทางจิตใจที่ลูกน้องต้องการ
ต้องการหัวหน้างานที่มีประสิทธิภาพ (เหยาะแหยะ ปวกเปียกไม่เอา)
ต้องการมีโอกาสแสดงออกซึ่งความคิดเห็น - ต้องการได้รับการยอมรับว่ามีความสำคัญต่อหน่วยงาน
ต้องการอยู่ในหน่วยงาน/ฝ่ายงานที่มีประสิทธิภาพ (ภาพลักษณ์ของฝ่ายของท่าน
เป็นอย่างไรอยู่)
ต้องการให้หัวหน้างานปฏิบัติต่อเขาอย่างมีมนุษยสัมพันธ์(เขาก็มีความต้องการมี
6. ปัญหาเป็นของเขาที่แตกต่างออกไปจากคนอื่นๆขอให้มองเขาในสายตาหรือมุมมอง
ของเขา)ต้องการได้รับรู้ผลการปฏิบัติงานในเวลาที่รวดเร็ว
(การประเมินผลปีละครั้งอย่างที่ พูดไปในฉบับที่แล้วเห็นจะไม่เพียงพอ)ต้องการทำงานที่ท้าทายความสามารถของเขา(งานที่ท้าทายอยู่การพูดของหัวหน้า
งาน ที่จะชี้ให้เห็นความสำคัญของงาน)ต้องการได้รับตัวอย่างที่ดีในการทำงานจากผู้บังคับบัญชา
(หัวหน้างานที่มาทำงานสายจะเตือนลูกน้องที่มาสายได้ไม่สนิทปากนัก)
- ต้องการได้รับความห่วงใยในฐานะคนคนหนึ่งจากหัวหน้า
ต้องการได้รับคำนิยมยกย่องบ้างถ้าเขาทำงานได้ดี (เรารู้อยู่หรอกว่าเขาทำงานดีแต่
เขารู้หรือเปล่าว่าเรารู้)ต้องการทำงานในบรรยากาศของความเป็นเป็นทีมที่ดี
(ในหน่วยงานมี 5 คน แต่แบ่ง เป็น 3 ก๊กหรือเปล่า) ต้องการได้รับรู้หากมีการเปลี่ยนแปลงในหน่วยงาน
(การต่อต้านการเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่เรื่องธรรมชาติ ไม่เหมือนการเป็นสิว)
7. การพัฒนาตนเองเพื่อเพิ่มภาวะความเป็นผู้นำให้สูงขึ้นนั้นเป็นเรื่องทำได้
ไม่ใช่เป็น เรื่องของพรสวรรค์ แต่เป็นเรื่องของการทำอะไรบางอย่างกับตนเองทั้งภายในภายนอก
(ทั้งที่ เป็นพฤติกรรมที่มองไม่เห็นและพฤติกรรมที่มองเห็น) เป็นเรื่องของการกระทำอย่างถูกต้องใน
การบริหารงาน และเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยเวลาที่จะให้ผู้อื่นมองเป็นและจดจำ"ภาพ"นั้นว่าเป็น
คุณลักษณะประจำตัวจริงๆ ไม่ใช่จะสร้างให้คนเห็น...จำ...และยึดว่าเป็นคุณลักษณะของคนๆ
นั้นได้ในชั่วเวลาอันสั้น เคยถามท่านหนึ่งว่าอะไรคือกุญแจของความสำเร็จในเรื่องนี้
คำตอบก็ คือ "เริ่มเดี๋ยวนี้" (Do it Now) ว้า...เห็นตอบอย่างนี้ทุกทีแต่ก็คงจะจริงนะ...สวัสดีครับ
