Kurtarma

BIOS, PBR(ilk disk bölümü)'ye gidip çalıştırılacak olan ilk dosyanın NTLDR olduğu bilgisini aldığında NTLDR dosyasını belleğe yükler devreden çıkar. Artık NTLDR devrededir.

NTLDR çalıştığında BOOT.INI adında bir dosyanın bulunup bulunmadığını kontrol eder ve böyle bir dosya varsa içindeki bilgilere dayanarak, işletim sistemi seçeneklerini gösteren bir mönüyü kullanıcının kargısına çıkartır. Bu mönü genel olarak

• Windows NT

• Windows NT VGA

• MS-DOS şeklindedir.

BOOT.INI dosyasında işletim sistemi seçeneklerinin yanında bu işletim sistemlerinin ne-relerden başlatılacağı bilgisi de vardır.

Kullanıcı, karşısına çıkan mönüden NT'yi seçerse NTDETECT.COM adındaki bir program çalıştırılır. Bu program 27 KB büyüklüğündedir.

NTDETECT.COM çalıştığında bazı standart ve zorunlu donanım parçalarını araştırır ve bulduklarının listesini Registry'ye yazar. Araştırılan donanım parçaları şu şekildedir:

• Bus sistemi

• Görüntü kartı

• Klavye

• COM portları

• Paralel Portlar

• CPU

• Sabit disk

• Floppy disk

• Fare (Mouse)

NTDETECT.COM çalışmasını tamamlayınca, BOOT.INI’ deki bilgilere bakarak NT'nin nere-ye yüklendiğini anlar, bu yere gidip mikrokernel dosyasını (NTOSKRNL.EXE) yükler ve devreden çıkar. Karşımıza ünlü mavi ekranımız gelir.

Eğer kullanıcı karşısına çıkan mönüden NT'yi değil de DOS'u seçerse ne olur? Bu durumda NTLDR programı BOOTSECT.DOS adındaki bir dosyayı çalıştırıp kendisi devreden çıkar.

BOOTSECT.DOS dosyası tam tamına 512 bayt'lık bir dosyadır. Görevi, DOS’ un çalışması için gereken kritik bir bilgiyi sisteme vermektir. 0 bilgi de "çalıştırılacak olan ilk dosya IO.SYS dosyasıdır" şeklindedir. Yukarda anlattığımız gibi, ilk bölümün PBR'sinde ilk çalıştırılacak olan dosya NTLDR olarak görünmektedir. Halbuki DOS, ilk olarak IO.SYS dosyasının çalı§masını öngörür. BOOTSECT.DOS dosyası sayesinde bu bilgi sisteme yüklenir. Dosyanın adı zaten oldukça açıklayıcı: BOOT SECTor for DOS.

Peki, açılış işlemi sırasında gereken bu dosyaların bazıları silinmiş ya da bozuksa ne olur? Bu dosyalar silinebilir mi demeyin. Bu dosyalar için hiçbir özel koruma yapılmamak-tadır. Bilgisayara lokal olarak girmiş bulunan herkes bu dosyaları çok büyük bir rahatlıkla silebilir.

Bu dosyaların silindiği ya da bozuk olduğu durumları tek tek inceleyelim.

NTLDR Dosyası Yoksa ya da Bozuksa

İşlem sırasını anımsayalım: BIOS MBR'ye gitti, hangi bölümün aktif olduğunu buldu. 0 bölürndeki PBR'ye gitti, ilk çalışacak dosya NTLDR'dir bilgisini aldı. Ama NTLDR dosyasını bulamadı. Bu durumda

Couldn't find ntldr Please Insert a System Diskette şeklinde bir mesaj verilir ve orada kalınır. Karşımıza bir mönü falan gelmez, çünkü mönüyü çıkartan NTLDR programıdır. Dolayısıyla DOS'a da geçemeyiz. Peki, ne yapacağız?

NTLDR standart bir dosyadır: Kurulumdan kuruluma, bilgisayardan bilgisayara değişmez. Dolayısıyla ben bu dosyayı bir başka bilgisayardan kopyalayıp diske aktarabilirsem sorun kalmaz. Eğer NT'nin kurulu olduğu bölüm FAT ile formatlı ise sistemi A:'dan bir DOS disketi ile açarım, NTLDR dosyasını kopyalarım. Sonra da sistemi resetlerim, hooop, NT sağlığına kavuşur.

Peki, NT'nin kurulu olduğu alan FAT ile değil de NTFS ile formatlı ise ne yapabilirim? Bu durumda sistemi bir DOS disketi ile açabilirim ama sabit disk bölümüne erişemem, çünkü DOS işletim sistemi NTFS'i tanımaz.

Bu durumda önceden hazırladığım bir sistem açıcı disket ile sistemi açabilirim ve bir başka NT'li bilgisayardan getirdiğim NTLDR dosyasını kopyalayabilirim. Sistem açıcı bir disketin yaratılışını aşağıdaki ilgili bölümde göreceğiz. Sistem açıcı disket NTLDR'nin yanısıra diğer gerekli dosyaların eksik ya da bozuk olduğu durumlarda da işimize yarayacaktır.

BOOT.INI Dosyası Yoksa ya da Bozuksa

NTLDR var ve çalışıyor ama BOOT.INI dosyası yok, ne olur? Anımsayacağınız gibi, BOOT.INI'de işletim sistemi seçenekleri ve bu işletim sistemlerinin nerelerden yükleneceği bilgisi var. Eğer BOOT.INI yoksa NTLDR bu bilgilere sahip olamayacaktır. Ama burada NTLDR bir varsayımda bulunuyor ve ilk disk kontrolcünün, ilk sabit diskinde, ilk bölümde, WINNT adında bir klasör arıyor. Eğer bu varsayım doğruysa karşımıza bir mönü çıkmıyor ama NT doğrudan çalışıyor. Burada varsayıma dikkat edelim: NT, ilk kontrolcüye bağlı ilk diskteki, ilk bölümde, WINNT adında bir klasörde bulunacak. Bu koşulların biri bile sağlanmazsa NT başlayamaz. Örneğin, herşey tamam, ama klasörün adı WINN40 olarak konmuştu. Bu durumda NT açılmaz.

NTDETECT.COM Dosyası Yoksa ya da Bozuksa

NTDETECT.COM, bazı standart donanımları her açılışta kontrol eder ve bulduğu donanımları Registry'ye yazar. Eğer NTDETECT.COM yoksa bu kontrol yapılamayacaktır. Bu durumda NTDETECT failed mesajı alırız ve orada kalırız: NT açılamayacaktır. Ama NTDETECT.COM'un bulunmadığı bir durumda, karşımıza çıkan mönüden DOS'u seçersek DOS açılır. Çünkü DOS seçeneğinin NTDETECT.COM ile bir ilgisi yoktur.

BOOTSECT.DOS Dosyası Yoksa ya da Bozuksa

NTDETECT.COM da var, BOOTSECT.DOS yok, ne olur? Bu dosyaya mönüden DOS şıkkını seçersek gerek duyulur. NT'nin bu dosya ile ilgisi yoktur. NT açılır. Ama DOS'a geçemeyiz. Mönüden DOS'u seçtiğimizde boot sektör dosyasının bulunamadığını belirten aşağıdaki mesajı alırız:

1/0 Error accessing boot sector file multi(0)disk(0)rdisk(0)partititon(1)\\BOOTSS

NTBOOTDD.SYS Dosyası

Açılış sırasında bir dosyaya daha gereksinimimiz olabilir. Eğer sabit diskimizin kontrol kartı SCSI ise ve bu kartın üzerinde kendi BIOS'u yoksa NTBOOTDD.SYS adında bir dosyaya daha gerek duyulacaktır. Burada biraz duralım:

PC BIOS'ları normalde SCSI kontrol kartlarını tanımaz. Bu yüzden SCSI kontrol kartlarının üzerinde bir BIOS eklenti programı vardır. Sistem açılırken bu program bilgisayarın BIOS'una eklenir, bu sayede sistem SCSI kontrol kartını ve diskini tanır.

Bazı ucuz SCSI kontrol kartlarında BIOS eklentisi yoktur. Bu durumda işletim sistemlerinin SCSI eklentisini sağlamaları gerekir. NT'de bu işi yapan dosyanın adı NTBOOTDD.SYS'dir. Eğer kontrol kartımız BIOS'suz SCSI ise NT'nin kuruluşu sırasında bu dosya köke kopyalanacak ve açılışta çalıştırılacaktır. Böyle bir durumda NTBOOTDD.SYS dosyasını sistem açıcı diskete kopyalamayı unutmayın.

Sistem Açıcı Disket Yaratma

Sistem açıcı disket için şunları yapmalıyım:

1) Bir disketi NT içinden formatlamalıyım.

2) Formatladığım disketin içine §u dosyaları yüklemeliyim: NTLDR, BOOT.INI, NTDETECT.COM, BOOTSECT.DOS, NTBOOTDD.SYS (Eğer BIOS'suz bir SCSI kontrol kartı kullanıyorsam).

Disketi niçin NT içinden formatlamalıyım? Çünkü her disketin de bir Boot Record'u (Açılış Kayıtı) vardır ve burada ilk çalışacak dosya adı yer alır. Eğer disketi NT içinden formatlarsanız buraya "ilk çalışacak dosya NTLDR'dır" bilgisi eklenir. Bu da NT açıcı bir disket için şarttır.

Sistem Açıcı disket ile sabit diskteki dosya sistemi FAT de olsa NTFS de olsa NT'yi açabilirim. Bir sistem açıcı disket her zaman elinizin altında bulunsun.