YILDIRIMLAR

Yıldırım Sözlüğü

Anvil Lightning (Örs Yıldırımı) :
Bulutsuz ortamlarda meydana geldiklerinden dolayı "mavi yıldırım" yada "maviden gelen yıldırım" olarak da adlandırılmaktadırlar. Yıldırımlı fırtınaların en tepe noktalarından ve ana bulut olarak tabir edilen buluttan bir yay çizerek yeryüzüne doğru şiddetli bir şekilde düşerler (discharge-boşalma). Insanlarda aslında yıldırımın geldiği yerde herhangi bir fırtınanın olmadığını düşündürmesi nedeni ile yıldırımın bu sekli insanlara daha tehlikeli gelmektedir.

Arc (Ark) :
Havadaki çok parlak, şiddetli ve büyük elektrik akımlarıdır. Iyonize hava kanalı içerisinde meydana gelen yıldırımlarla benzer özellikler gösterirler.

Ball Lightning (Küresel Yıldırım) :
Nadir savunulan bir görüşle yıldırımlı fırtınalar esnasında meydana geldikleri sanılan küre şeklindeki ışıklanma fenomenleridir (olgu). Hızlı hareket edebildikleri gibi oldukça yavaş yada durağan da olabilmektedirler. Çatırtıyı andıran, sessiz veya ıslık şeklinde bir gürültü meydana getirirler. Bir kaç saniye ila bir kaç dakikayı bulan süreler dahilinde görünüp kaybolabilirler. Küresel Yıldırımları görüntüleyebilecek bir fotoğraflandırma ve hesaplama yapılamamıştır. Bu bakımdan varlıkları ve özellikleri tartışılabilir durumdadır. Şu an için bilimadamları için bir sır olmaya devam etmektedirler.

Branches (Kollar): 
Yıldırım esnasında sadece ilk sarsıntıdan geri dönüşü sonucunda görülebilirler. Ana kanaldan daha sönük bir görünüme sahiptirler.


Channel (Kanal) :
Elektronların meydana getirmiş oldukları elektriksel akımların boşalmasını (discharge ) sağlayan iyonize hava yollarıdır. Boşalma esnasında çok parlak bir şekilde aydinlanmaktadırlar.

Charge (Yük) :
Bir elektrik yükü bir nesnenin ne kadar elektriğe sahip olduğunu bellirleyen ölçüdür. Yerçekimi konusuyla uğraşırken gözönüne aldığımız kütle kavramı gibidir, ama yük negatif yada pozitif değer taşır. Atom seviyesinde yük, bir elektron üzerindeki yükün katları halında ölçülür, daha büyük değerlerde genellikle kullanılan ölçü birimi coulomb tur. Coulomb büyük yükleri ölçen birimdir. 1 coulomb belli bir yerden bir saniyede geçen 1 amperlik akımdır.

Cloud to Air (Buluttan Havaya) :
Buluttan havaya doğru bir yıldırım boşalmasını ifade etmektedir.

Cloud to Cloud (Buluttan Buluta) :
Buluttan buluta doğru bir yıldırım boşalmasını ifade etmektedir.

Cloud to Ground (Bulttan Yere) :
Hava ile Toprak arasında meydana gelen ve yukarıdan aşağıya doğru olabildiği gibi aşağıdan yukarıya doğru yönlenme şeklinde de başlayabilen yıldırım boşalmalarıdır (discharge).

Current (Akım) :
Elektrik akımı belli bir zaman diliminde belli bir yerde ne kadar elektrik geçtiğini ölçen ölçü birimidir. Debi hesaplanmasında kullanılan ve bellirli bir yerden geçen su miktarını bellirleyen ölçü gibidir. Elektrik akımı amper ile ölçülür.

Fırtına koşullarında buluttaki hava akımı, negatif yükler bulutun alt yüzeylerinde birikecek şekilde yüklerin ayrılmasına yol açar. Benzer yükler birbirlerini ittiği için de topraktaki bazi negatif yükler, yüzeyde net bir pozitif değer bırakarak itilirler.

Zıt kuvvetler birbirlerini çekerler. Negatif yükler (elektronlar), pozitif yüklerden (iyonlar-yüklü atomlar) binlerce kez daha küçük oldukları için daha kolay hareket ederler ve mesafenin büyük bir bölümünü kaplarlar. Görünmeyen ilk çarpmaya Stepped Leader denir. 

Stepped leader in + ve - bölümleri birleşir birleşmez, buluttan yere doğru iletken bir kanal oluşur ve negatif yükler burdan aşağı doğru hızla hareket ederken görünebilir bir çarpma oluşturur. Stepped leader tarafından meydana getirilen kanal, nispeten statik enerjiyle doludur, tıpkı kırmızı ışıkta bbekleyen bir dizi araba gibi.. İki bölüm birleştiğinde, ışık yeşile dönecektir ve ve ilkin ışığa en yakın araba hareket edecektir. Yüklerde de durum böyledir; birleşme noktasına en yakın yük, ilk hareket eden yüktür. Elektriği üreten yükler hızlı hareket ettiklerinden, görünen çarpma değeri doğrudur, fakat normalde yükler aşağı doğru hareket ederler.

Fault (Fay) :
Kısa devre anlamında kullanılmaktadır.


Flash :
Yıldırımın boşalması (discharge).

Flashover :
Elektrik enerjisinin bir kisa devre sonucu yoğun parlak bir aydınlık şeklinde açığa çıkmasıdır.

Fulgurite:
Kumlu toprağa düşen bir yıldırımın düştüğü noktada oluşturmuş olduğu kırılgan camsı maddedir. Bu olay yıldırımın kumlu toprağı ısıtıp eritmesi sonucu oluşur ve içi oyuk bir boru biçimindedir. Bu madde Laboratuvar ortamlarında meydana getirilen yıldırımlarla suni olarak oluşturulabilmektedir. Fulgurite kelimesi yunanca da "yıldırım" anlamına gelen "fulgur" kelimesinden türemiştir.

Heat Lightning (ısı yıldırımı) :
Sadece ufukta görünebilen yıldırımların uzaktaki parlamalarına verilen isimdir. Bu şekilde adlandırılmalarının nedeni yıldırımın oluşmasına elverişli olan sıcak akşamlarda görünmelerindendir.

Intracloud ( iç bulut-çarşaf yıldırımı) :
Bulutların kendi içlerinde oluşan ve en sık rastlanan boşalma türüdür. Oluşan kanal normalde görüntü olarak net değildir ancak dışarıdan bakan bir gözlemciye göre boşalma olayı havada oluşan bir ışık tabakası şeklinde algılandığından buna Sheet Lightning (Çarşaf Yıldırımı) da denmektedir.