Κωνσταντῖνος ΙΑ' Παλαιολόγος

:::  ὁ μαρμαρωμένος βασιλιὰς   Τὴν ὥρα ποὺ ὁ Μωάμεθ καλεῖ τὸ ὄχλο ποὺ συγκροτεῖ τὴν πολιορκητικὴ δύναμη, νὰ πολεμήσει γιὰ νὰ κερδίσει πιλάφι στὸν οὐρανὸ μὲ τὰ οὐρὶ (ἂν πεθάνουν) ἢ πλούτη καὶ σκλάβους ἀπὸ μία Πόλη ποὺ ὅμοιά της δὲ γνώρισε ὡς τότε ὁ κόσμος, ὁ Αὐτοκράτορας δίνει τὶς τελευταῖες του συμβουλὲς καὶ παραινέσεις. Ἀπευθείνεται καὶ στοὺς Γενουάτες καὶ Βενετοὺς τῆς παροικίας τῶν Λατίνων ποὺ συμπολεμοῦν μὲ τοὺς Ἕλληνες. Τοὺς μιλᾶ εὐθέως, τίμια καὶ μὲ εἰλικρίνεια. Δὲ τοὺς κρύβει τὴν ἀλήθεια. Τοὺς ἐμψυχώνει καὶ τοὺς καλεῖ νὰ παλέψουν γιὰ ὑψηλὰ ἰδανικά, περιφρονώντας τὸν ἐχθρό... ""Ἄρχοντές μου, ἐκλαμπρότατοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ εὐσεβεῖς Χριστιανοὶ συνάδελφοι ἐν ὄπλοις: βλέπουμε τώρα τὴν ὥρα τῆς μάχης νὰ πλησιάζει... Πάντοτε πολεμήσατε δοξασμένα ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν του Χριστοῦ. Τώρα, ἡ ἄμυνα τῆς πατρώας γῆς καὶ τῆς κοσμοξάκουστης Πόλης μας, τὴν ὁποία ὁ ἄπιστος καὶ κακὸς Τοῦρκος ἔχει πολιορκήσει γιὰ πενήντα δυὸ ἡμέρες, παραδίδεται στὰ εὐγενῆ καὶ ἀγέρωχα πνεύματά σας. Μὴ φοβηθεῖτε ἐπειδὴ τὰ τείχη τῆς κατέρρευσαν ἀπὸ τοὺς ἐχθρικοὺς βομαρδισμούς. Γιατί ἡ δύναμή σας βρίσκεται ὑπὸ τὴν Θεία προστασία καὶ πρέπει νὰ τὸ δείξετε αὐτὸ μὲ τὸν παλμὸ τῶν ὅπλων σας καὶ τὰ σημάδια τῶν σπαθιῶν σας στὸν ἐχθρό. Γνωρίζω πὼς αὐτὸς ὁ ἀπειθάρχητος ὄχλος, ὅπως εἶναι ἡ συνήθειά του, θὰ ὀρμήξει ἐναντίον σας μὲ δυνατὲς στριγγλιὲς καὶ ἀδιάκοπο καταιγισμὸ βελῶν. Δὲ θὰ σᾶς πληγώσουν ὅμως, διότι εἴσαστε κατάφρακτοι. Θὰ χτυπήσουν τὰ τείχη, τοὺς θώρακες καὶ τὶς ἀσπίδες μας. Ὅμως, μὴ μιμηθεῖτε τοὺς Ρωμαίους πού, ὅταν οἱ Καχηδόνιοι βάδιζαν ἐναντίον τους, ἐπέτρψαν στὸ ἱππικό τους νὰ πανικοβληθεῖ ἀπὸ τὴν τρομακτικὴ ὄψη καὶ τοὺς ἤχους τῶν ἐλεφάντων. Σ΄αὐτὴ τὴ μάχη πρέπει νὰ σταθεῖτε σταθεροὶ καὶ ἀτρόμητοι, ἑτοιμάστε τὸ πνεῦμα σας γιὰ μάχη, νὰ ἀντισταθεῖτε μὲ μεγαλύτερη ἀπὸ ἄλλοτε ἡράκλεια δύναμη. Τὰ ζῶα μπορεῖ νὰ τρέξουν φοβισμένα, μακριὰ ἀπὸ ἄλλα ζῶα. Ἀλλὰ ἐσεῖς εἶστε ἄνδρες, ἄνδρες μὲ θαρραλέα καρδιά, καὶ θὰ κρατήσετε στριμωγμένα τὰ φοβισμένα κτήνη, μπήγοντας τὶς λόγχες καὶ τὰ ξίφη σας μέσα τους, ἔτσι ὥστε θὰ μάθουν ὅτι δὲ πολεμοῦν ἐναντίον ὁμοίων τους ἀλλὰ ἐναντίον τῶν κυριάρχων τους καὶ ἀπογόνους Ἑλλήνων καὶ Ρωμαίων " (Καὶ οὕτως λογίσθητε ὡς ἐπὶ ἀγρίων χοίρων καὶ πληθὺν κυνήγιον, ἴνα γνώσωσιν οἱ ἀσεβεῖς ὅτι οὐ μετὰ ἀλόγων ζώων ὡς αὐτοί, παράταξιν ἔχουσιν, ἀλλὰ μετὰ κυρίων καὶ αὐθεντῶν αὐτῶν καὶ ἀπογόνων Ἑλλήνων καὶ Ρωμαίων"). Γνωρίζετε πὼς ὁ ἀνίερος καὶ ἄπιστος ἐχθρὸς ἀδίκως ἔσπασε τὴν εἰρήνη. Παραβίασε τοὺς ὅρκους καὶ τὴ συμφωνία ποὺ ἔκανε μαζί μας. Ἔσφαξε τοὺς χωρικούς μας τὴν ἐποχὴ τῆς σοδειᾶς. ΄Ὕψωσε φρούριο στὴν Προποντίδα σὰ νὰ Ἦταν νὰ καταβροχθίσει τοὺς Χριστιανούς. Κύκλωσε τὸν Γαλατὰ μὲ τὴν πρόφαση τῆς εἰρήνης. Τώρα προσπαθεῖ νὰ καταλάβει τὴν Κωνσταντίνου Πόλιν, τὴν πατρώα σας γῆ, τὸ καταφύγιο τῶν Χριστιανῶν, τὸν φύλακα ὅλων τῶν Ἑλλήνων, καὶ βεβηλώσει τὰ ἱερά του Θεοῦ μετατρέποντάς τα σὲ στάβλους. Τοὺς καλεῖ ὅλους νὰ πολεμήσουν ὑπερασπιζόμενοι τέσσερα ἀγαθὰ  : "... πρώτον μὲν ὑπὲρ Πίστεως ἠμῶν καὶ Εὐσεβείας, δεύτερον ὑπὲρ Πατρίδος, τρίτον ὑπὲρ Βασιλέως, τέταρτον ὑπὲρ συγγενῶν καὶ φίλων. Ἄλλως πατρίδα περίφημον τοιαύτην ὑστερούμεθα καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἠμῶν..." τὴν Πόλιν, τό "...καταφύγιον χριστιανῶν, ἐλπίδα καὶ καύχημα τῶν Ἑλλήνων, τὸ καύχημα πάσι τοὶς οὔσιν ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἀνατολὴν ! Τὰ νῦν πάλιν ὁ καιρὸς ἐστὶν ἐπιτήδειος ἴνα δείξητε εἰς βοήθειαν τὴν Χριστοῦ ἀγάπην καὶ ἀνδρείαν καὶ γενναιότητα ὑμῶν. Ὦ ἄρχοντές μου, παιδιά μου, γυιοί μου, ἡ αἰώνια τιμὴ τῶν Χριστιανῶν ἐναπόκειται στὰ χέρια σας. Ἐσεῖς ἄνδρες τῆς Γένουας, θαρραλέοι ἄνδρες καὶ φημισμένοι γιὰ τὶς ἀτέλειωτες νίκες σας, ἐσεὶς ποὺ πάντοτε προστατέψατε αὐτὴν τὴν Πόλιν, τὴν μάνα σας, σὲ πάμπολλες συγκρούσεις μὲ τοὺς Τούρκους, δεῖξτε τὴ δύναμη καὶ τὸ ἐπιθετικό σας πνεῦμα ἐναντίον τοὺς μὲ σθένος. Ἐσεῖς ἄνδρες τῆς Βενετίας, ἄξιοι ἥρωες, ποὺ τὸ ξίφος σας ἔκανε πολλὲς φορὲς νὰ τρέξει τὸ Τούρκικο αἷμα καὶ τιμήσατε αὐτὴν τὴν Πόλιν σὰ νὰ Ἦταν δική σας, διακεκριμένοι ἄνδρες, ἑτοιμάστε τὸ πνεῦμα σας γιὰ μάχη. Ἐσεῖς, συνάδελφοί μου ἐν ὄπλοις, ὑπακοῦστε στὶς ἐντολὲς τῶν ἀνωτέρων σας μὲ τὴν πεποίθηση ὅτι εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς δικῆς σας δόξας -μία ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποία ἂν θὰ χύσετε ἔστω μία σταγόνα αἷμα θὰ ἔχετε κερδίσει φωτοστέφανα μάρτυρα καὶ αἰώνια ὑστεροφημία ! Οὐκ ἔχω καιρὸν εἰπεὶν ὑμὶν πλείονα. Μόνον τὸ τεταπεινωμένον ἡμέτερον σκῆπτρον εἰς τᾶς ὑμῶν χείρας ἀνατίθημι, ἴνα αὐτὸ μετ' εὐνοίας φυλάξοιτε..." Στὰ συγκλονιστικὰ αὐτὰ λόγια τοῦ Αὐτοκράτορα, δακρυσμένοι ἀπαντοῦν ὅλοι : "Ἀποθανόμεν ὑπὲρ τῆς Χριστοῦ Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος ἠμῶν !" Ξημέρωνε 29 Μαΐου 1453. Στὰ τείχη ἀνεμίζουν οἱ Αὐτοκρατορικοὶ Δικέφαλοι. Στὴν πύλη τοῦ Ἁγίου Ρωμανοῦ ἔφιππος ὁ Κωνσταντῖνος. Ἤξερε πὼς ἡ Δύση καὶ ἡ τύχη τοῦ εἶχαν γυρίσει τὴν πλάτη. Ὅμως ἐκεῖ "αὐτοπροαιρέτως" στάθηκε ἀνδρείως καὶ κοίταξε κατὰ πρόσωπο τὸν Τοῦρκο καὶ τὸν θάνατο. Γι' αὐτὸ καὶ δὲν πέθανε ! Δὲν πέθανε στὴ συνείδηση τῶν Ἑλλήνων... Οἱ Ἕλληνες λένε πὼς "τοῦ ἀντρειωμένου ὁ θάνατος, θάνατος δὲ λογιέται". Τὸ ὄνομά του καὶ ἡ ἱστορία του ἔγιναν τραγούδι στὸ στόμα, ἐλπίδα στὴν καρδιὰ τῶν ὑπόδουλων Ἑλλήνων ... "ὁ Μαρμαρωμένος Βασιλιάς" ... Ἄγγελος Κυρίου μαρμάρωσε τὸν Κωνσταντῖνο τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ Ἀγαρηνοὶ ἐφορμοῦσαν ἀσεβῶς στὴν θεοφύλακτη Πόλιν. Ὁ Αὐτοκράτορας μαρμαρώθηκε καὶ δὲν πέθανε... περιμένει τὸ ἄγγιγμα τοῦ Ἀγγέλου ποὺ θὰ τοῦ δώσει τὸ ξίφος γιὰ νὰ κυνηγήσει ὄχι μόνο τοὺς κατακτητὲς ὡς ἐκεῖ ἀπ'ὅπου ξεκίνησαν -τὴν κόκκινη Μηλιά- ἀλλὰ ἀκόμα καὶ τὸν ἀδερφό του καὶ τὸν ἀνηψιό του ποὺ ἀργότερα τούρκεψαν καὶ πολέμησαν τοὺς Ἕλληνες. Γιὰ νὰ ἐπιβάλλει ποινὴ σὲ ὅσους ἀτίμασαν τὸ αἷμα καὶ τὰ δάκρυα τοῦ Γένους...γιὰ νὰ γίνει τιμωρός τους...     Βασιλεῦ Βασιλέων Βασιλεῖ Βοήθει   Ὁμιλία τοῦ Κωνσταντίνου Παλαιολόγου ὀλίγον πρὸ τῆς Ἁλώσεως τῆς Κων/πόλεως   «Ὑμεῖς μέν, εὐγενέστατοι ἄρχοντες καὶ ἐκλαμπρότατοι δήμαρχοι καὶ στρατηγοὶ καὶ γενναιότατοι στρατιῶται καὶ πᾶς ὁ πιστὸς καὶ τίμιος λαός, καλῶς οἴδατε ὅτι ἔφθασεν ἡ ὥρα καὶ ὁ ἐχθρός της πίστεως ἠμῶν βούλεται ἴνα μετὰ πάσης τέχνης καὶ μηχανῆς ἰσχυροτέρως στενοχωρήση ἠμᾶς καὶ πόλεμον σφοδρὸν μετὰ συμπλοκῆς μεγάλης καὶ συρρήξεως ἐκ τῆς χέρσου καὶ θαλάσσης δώση ἠμὶν μετὰ πάσης δυνάμεως, ἴνα, εἰ δυνατόν, ὡς ὄφις τὸν ἰὸν ἐκχύση καὶ ὡς λέων ἀνήμερος καταπῖη ἠμᾶς. Διὰ τοῦτο λέγω καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς ἴνα στῆτε ἀνδρείως καὶ μετὰ γενναίας ψυχῆς, ὡς πάντοτε ἕως τοῦ νῦν ἐποιήσατε, κατὰ τῶν ἐχθρῶν της πίστεως ἠμῶν. Παραδίδωμι δὲ ὑμὶν τὴν ἐκλαμπροτάτην καὶ περίφημον ταύτην πόλιν καὶ πατρίδα ἠμῶν καὶ βασιλεύουσαν τῶν πόλεων. Καλῶς οὒν οἴδατε, ἀδελφοί, ὅτι διὰ τέσσερα τινὰ ὀφείλεται κοινῶε ἐσμεν πάντες ἴνα προτιμήσωμεν ἀποθανεὶν μᾶλλον ἢ ζῆν, πρώτον μὲν ὑπὲρ τῆς πίστεως ἠμῶν καὶ εὐσεβείας, δεύτερον δὲ ὑπὲρ πατρίδος, τρίτον ὑπὲρ τοῦ βασιλέως ὡς Χριστοῦ Κυρίου, καὶ τέταρτον ὑπὲρ συγγενῶν καὶ φίλων. Λοιπόν, ἀδελφοί, ἐὰν χρεῶσται ἐσμεν ὑπὲρ ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ἀγωνίζεσθαι ἕως θανάτου πολλῶ μᾶλλον ὑπὲρ πάντων ἠμεῖς, ὡς βλέπετε προφανῶς, καὶ ἐκ πάντων μέλλομεν ζημιωθῆναι. Ἐὰν διὰ τὰ ἐμᾶ πλημμελήματα παραχωρήση ὁ Θεὸς τὴν νίκην τοὶς ἀσεβέσιν, ὑπὲρ τῆς πίστεως ἠμῶν τῆς ἁγίας, ἢν Χριστὸς ἐν τῷ οἰκείῳ αἵματι ἠμὶν ἐδωρήσατο, κινδυνεύομεν, ὃ ἐστι κεφάλαιον πάντων. Καὶ ἐὰν τὸν κόσμον ὄλον κερδίση τις καὶ τὴν ψυχὴν ζημιωθῆ, τί τὸ ὄφελος; Δεύτερον πατρίδα περίφημον τοιούτως ὑστερούμεθα καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἠμῶν. Τρίτον βασιλείαν τὴν ποτὲ μὲν περιφανῆ, νῦν δὲ τεταπεινωμένην καὶ ἐξουθενωμένην ἀπωλέσαμεν, καὶ ὑπὸ τοῦ τυράννου καὶ ἀσεβοῦς ἄρχεται. Τέταρτον δὲ καὶ φιλτάτων τέκνων καὶ συμβίων καὶ συγγενῶν ὑστερούμεθα. Αὐτὸς δὲ ὁ ἀλιτήριος ὁ ἀμηρᾶς πεντήκοντα καὶ ἑπτὰ ἡμέρας ἄγει σήμερον ἀφ’οὗ ἠμᾶς ἐλθῶν ἀπέκλεισεν καὶ μετὰ πάσης μηχανῆς καὶ ἰσχύος καθ’ἡμέραν τὲ καὶ νύκτα οὐκ ἐπαύσατο πολιορκῶν ἠμᾶς καὶ χάριτι τοῦ παντεπόπτου Χριστοῦ Κυρίου ἠμῶν ἐκ τῶν τειχῶν μετὰ αἰσχύνης ἄχρι τοῦ νῦν πολλάκις κακῶς ἀπεπέμφθη. Τὰ νῦν δὲ πάλιν, ἀδελφοί, μὴ δειλιάσητε, ἐὰν καὶ τοῖχος μακρόθεν ὀλίγον ἐκ τῶν κρότων καὶ τῶν πτωμάτων τῶν ἐλεπόλεων ἔπεσε, διότι, ὡς ὑμεῖς θεωρεῖτε, κατὰ τὸ δυνατὸν ἐδιορθώσαμεν πάλιν αὐτό. Ἠμεῖς πάσαν τὴν ἐλπίδα εἰς τὴν ἄμαχον δόξαν τοῦ Θεοῦ ἀνεθέμεθα, οὗτοι ἐν ἄρμασι καὶ οὗτοι ἐν ἴπποις καὶ δυνάμει καὶ πλήθει, ἠμεῖς δὲ ἐν ὀνόματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἠμῶν πεποίθαμεν, δεύτερον δὲ καὶ ἐν ταὶς ἠμετέραις χερσὶ καὶ ρωμαλαιότητι, ἢν ἐδωρήσατο ἠμὶν ἡ θεία δύναμις. Γνωρίζω δὲ ὅτι αὔτη ἡ μυριαρίθμητος ἀγέλη τῶν ἀσεβῶν, καθὼς ἡ αὐτῶν συνήθεια, ἐλεύσονται καθ’ἠμῶν μετὰ βαναύσου καὶ ἐπηρμένης ὀφρύος καὶ θάρσους πολλοῦ καὶ βίας, ἴνα διὰ τὴν ὀλιγότητα ἠμῶν θλίψωσι καὶ ἐκ τοῦ κόπου στενοχωρήσωσι, καὶ μετὰ φωνῶν μεγάλων καὶ ἀλαλαγμῶν ἀναριθμήτων, ἴνα ἠμᾶς φοβήσωσι. Τᾶς τοιαύτας αὐτῶν φλυαρίας καλῶς οἴδατε, καὶ οὐ χρὴ λέγειν περὶ τούτων. Καὶ ὤρα ὀλίγοι τοιαῦτα ποιήσωσι, καὶ ἀναριθμήτους πέτρας καὶ ἕτερα βέλη καὶ ἐλεβολίσκους, ὡσεὶ ἄμμον θαλασσῶν ἄνωθεν ἠμῶν πτήσουσι, δι’ὧν, ἐλπίζω γάρ, οὐ βλάψωσι, διότι ὑμᾶς θεωρῶ καὶ λίαν ἀγάλλομαι καὶ τοιαύταις ἐλπίσι τὸν λογισμὸν τρέφομαι, ὅτι εἰ καὶ ὀλίγοι πάνυ ἐσμέν, ἀλλὰ πάντες ἐπιδέξιοι καὶ ἐπιτήδειοι ρωμαλέοι τὲ καὶ ἰσχυροὶ καὶ μεγαλήτορες καὶ καλῶς προπαρασκευασμένοι ὑπάρχετε. Ταὶς ἀσπίσιν ὑμῶν καλῶς τὴν κεφαλὴν σκέπεσθε ἐπὶ τὴ συμπλοκὴ καὶ συρρήξει. Ἡ δεξιὰ ὑμῶν ἢ τὴν ρομφαίαν ἔχουσα μακρὰν ἔστω πάντοτε. Αἳ περικεφαλαῖαι ὑμῶν καὶ οἱ θώρακες καὶ οἱ σιδηροὶ ἱματισμοὶ λίαν εἰσὶν ἱκανοὶ ἅμα καὶ τοὶς λοιποὶς ὄπλοις, καὶ ἐν τὴ συμπλοκὴ ἔσονται πάνυ ὠφέλιμα, ἃ οἱ ἐναντίοι  οὐ χρῶνται, ἀλλ’ οὔτε κέκτηνται. Καὶ ὑμεῖς ἔσωθεν τῶν τειχῶν ὑπάρχετε σκεπόμενοι, οἱ δὲ ἀσκεπεῖς μετὰ κόπου ἔρχονται. Διό, ὢ συστρατιῶται γίγνεσθε ἕτοιμοι καὶ στερεοὶ καὶ μεγαλόψυχοι διὰ τοὺς οἰκτιρμοὺς τοῦ Θεοῦ. Μιμηθῆτε  τοὺς ποτὲ τῶν Καρχηδονίων ὀλίγους ἐλέφαντας, πὼς τοσούτον πλῆθος ἵππων Ρωμαίων τὴ φωνὴ καὶ θέα ἐδίωξαν, καὶ ἐὰν ζῶον ἄλογον ἐδίωξε πόσον μᾶλλον ἠμεῖς ἡ τῶν ζώων καὶ ἀλόγων ὑπάρχοντες κύριοι, καὶ οἱ καθ’ἠμῶν ἐρχόμενοι ἴνα παράταξιν μεθ’ἠμῶν ποιήσωσιν ὡς ζῶα ἄλογα καὶ χείρονες εἰσιν. Οἱ πέλται ὑμῶν καὶ ρομφαῖοι καὶ τὰ τόξα καὶ ἀκόντια πρὸς αὐτοὺς πεμπέτωσαν παρ’ἠμῶν. Καὶ οὕτως λογίσθητε ὡς ἐπὶ ἀγρίων χοίρων καὶ πληθὺν κυνήγιον, ἴνα γνώσωσιν οἱ ἀσεβεῖς ὅτι οὐ μετὰ ἀλόγων ζώων ὡς αὐτοί, παράταξιν ἔχουσιν, ἀλλὰ μετὰ κυρίων καὶ αὐθεντῶν αὐτῶν καὶ ἀπογόνων Ἑλλήνων καὶ Ρωμαίων. Οἴδατε καλῶς ὅτι ὁ δυσσεβὴς αὐτὸς ὁ ἀμηρᾶς καὶ ἐχθρός της ἁγίας ἠμῶν πίστεως χωρὶς εὔλογον αἰτίας τινὸς τὴν ἀγάπην ἢν εἴχομεν ἔλυσεν, καὶ τοὺς ὅρκους αὐτοῦ τοὺς πολλοὺς ἠθέτησεν ἀντ’οὐδενὸς λογιζόμενος καὶ ἐλθῶν αἰφνιδίως φρούριον ἐποίησεν ἐπὶ τὸ στενὸν τοῦ Ἀσωμάτου, ἴνα καθ’ἑκάστην ἡμέραν δύνηται βλάπτειν ἠμᾶς. Τοὺς ἀγροὺς ἠμῶν καὶ κήπους καὶ παραδείσους καὶ οἴκους πυριαλώτους ἐποίησε, τοὺς ἀδελφοὺς ἠμῶν τοὺς Χριστιανοὺς ὅσους εὖρεν, ἐθανάτωσε καὶ ἠχμαλώτευσε, τὴν φιλίαν ἠμῶν ἔλυσεν. Τοὺς δὲ τοῦ Γαλατά, ἐφιλίωσε, καὶ αὐτοὶ χαίρονται, μὴ εἰδότες καὶ αὐτοὶ οἱ ταλαίπωροι τὸν τοῦ γεωργοῦ παιδὸς μύθον, τοῦ ἐψήνοντος τοὺς κοχλίας καὶ εἰπόντος. Ὢ ἀνόητα ζῶα, καὶ τὰ ἑξῆς. Ἐλθῶν οὒν ἀδελφοί, ἠμᾶς ἀπέκλεισε, καὶ καθ’ἑκάστην τὸ ἀχανὲς αὐτοῦ στόμα χάσκων, πὼς εὔρη καιρὸν ἐπιτήδειον ἴνα καταπῖη ἠμᾶς καὶ τὴν πόλιν ταύτην, ἢν ἀνήγειρεν ὁ τρισμακάριστος ἐκεῖνος καὶ τὴ πανάγνω δεσποίνη ἠμῶν θεοτόκω καὶ ἀειπαρθένω Μαρία ἀφιέρωσεν καὶ ἐχαρίσατο του κυρίαν εἶναι καὶ βοηθὸν καὶ σκέπην τὴ ἡμετέρα πατρίδι καὶ καταφύγιον τῶν Χριστιανῶν, ἐλπίδα καὶ χαρὰν πάντων τῶν Ἑλλήνων τὸ καύχημα πάσι τοὶς οὔσιν ὑπὸ τὴν τοῦ ἡλίου ἀνατολήν. Καὶ οὗτος ὁ ἀσεβέστατος τὴν ποτὲ περιφανῆ καὶ ὀμφακλιζουσαν ὡς ρόδον τοῦ ἀγροῦ βούλεται ποιῆσαι ὑπ’αὐτόν. Ἢ ἐδούλωσε σχεδόν, δύναμαι εἰπείν, πάσαν τὴν ὑφ’ἥλιον καὶ ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτῆς Πόντον καὶ Ἀρμενίαν, Περσίαν καὶ Παμφλαγονίαν, Ἀμαζόνας καὶ Καππαδοκίαν, Γαλατίαν καὶ Μηδίαν Κολχοὺς καὶ Ἴβηρας, Βοσποριανοὺς καὶ Ἀλβάνους Συρίαν καὶ Κιλικίαν καὶ Μεσοποταμίαν, Φοινίκην Βακτριανοὺς καὶ Σκύθας, Μακεδονίαν καὶ Θετταλίαν, Ἑλλάδα Βοιωτία, Λοκροὺς καὶ Αἰτωλούς, Ἀκαρνανίαν,Ἀχαϊαν καὶ Πελοπόννησον, Ἤπειρον καὶ τὸ Ἰλλυρικὸν Λύχνιτας κατὰ τὸ Ἀνδριατικόν, Ἰταλίαν, Τουσκίνους, Κέλτους καὶ Κελτογαλάτας, Ἰβηρίαν τὲ καὶ ἕως τῶν Γαδείρων, Λιβύαν καὶ Μαυρητανίαν καὶ Μαυρουσίαν, Αἰθιοπίαν, Βελέδας, Σκούδην, Νουμιδίαν καὶ Ἀφρικὴν καὶ Αἴγυπτον αὐτός τὰ νῦν βούλεται δουλῶσαι καὶ τὴν κυριεύουσαν τῶν πόλεων, ζυγῶ ὑποβαλεὶν καὶ δουλεία καὶ τᾶς ἁγίας ἐκκλησίας ἠμῶν, ἔνθα ἐπροσκυνεῖτο ἡ Ἁγία Τριὰς καὶ   ἐδοξολογεῖτο τὸ πανάγιον, καὶ ὅπου οἱ ἄγγελοι ἠκούοντο ὑμνεὶν τὸ θεῖον καὶ τὴν ἔνσαρκον τοῦ Θεοῦ Λόγου οἰκονομίαν, βούλεται ποιῆσαι προσκύνημα τῆς αὐτοῦ βλασφημίας καὶ τοῦ φληναφοῦ ψευδοπροφήτου Μωάμεθ, καὶ κατοικητήριον ἀλόγων καὶ καμήλων. Λοιπὸν ἀδελφοὶ καὶ συστρατιῶται, κατὰ νοῦν ἐνθυμηθῆται ἴνα τὸ μνημόσυνον ὑμῶν καὶ ἡ μνήμη καὶ ἡ φήμη καὶ ἡ ἐλευθερία αἰωνίως γενήσηται»                    Ἑάλω ἡ Πόλις. Χρονικὸν Georgios Phrantzes     Ὁμιλία τοῦ Μωάμεθ τοῦ πολιορκητοῦ ὀλίγον πρὸ τῆς ἁλώσεως τῆς Κων/πόλεως «Ὦ τέκνα φίλτατα παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ αὐτοῦ προφήτου Μωάμεθ καὶ ἐμοῦ τοῦ δούλου αὐτοῦ δέομαι καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς, ἴνα ἐπὶ τὴν αὔριον ἄξιον ἔργον μνήμης αἰωνίου ποιήσητε, ὡς καὶ οἱ πρὸ ἠμῶν πανταχοῦ ἕως τοῦ νῦν, ὡς φανερὸν ἐστιν, ἐποίησαν, καὶ μετὰ προθυμίας καὶ γενναιότητος καὶ μεγαλοψυχίας τοὺς τείχους ἄνωθεν μετὰ τῶν κλιμάκων ὡς πτερωτοὶ διέλθητε καὶ τὴν φήμην ἢν οἱ πρὸ ἠμῶν, ὡς εἴπομεν, ἐκέρδησαν καὶ ὁ Θεὸς ἐχαρίσατο μὴ γένοιτο ἴνα ἠμεῖς ἀπολέσωμεν αὐτήν, ἀλλὰ μάλιστα νῦν ἡ ὥρα ἤγγικεν ἴνα αὐτήν, πολυπλασίως αὐξήσωμεν». Εἴτα λέγει «Καὶ ἐὰν καὶ ἐξ ἠμῶν τινὲς ἀποκτανθώσιν, ὡς ἔθος ἐστὶν ἐν τοὶς πολέμοις, γεγραμμένον ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, καλῶς οἴδατε διὰ τοῦ ἡμετέρου καρὰν τί φησὶν ὁ προφήτης ὅτι ὁ ἀποθανῶν ἐν καιρῷ τοιούτω ὁλόσωμος ἐν τῷ παραδείσῳ μετὰ τοῦ Μωάμεθ ἀριστήσει καὶ πιεῖ, καὶ μετὰ παίδων καὶ μετὰ γυναικῶν ὡραίων καὶ παρθένων ἐν τόπῳ χλοερῶ καὶ μεμυρισμένω ἄνθεσιν ἀναπαυθῆ, καὶ ἐν λουτροὶς ὡραιοτάτοις λουσθῆ, καὶ ἐν ἐκείνῳ τὸ τόπω ἐκ Θεοῦ ἔξει ταῦτα. Ἐνταύθα δὲ πάλιν ἐξ ἐμοῦ πᾶς ὁ ἐμὸς στυρατὸς καὶ ἄρχοντες τῆς αὐλῆς μου, ἐὰν νικήσωμεν, ὁ μισθὸς ὂν ἔξουσι παρ’ἐμοῦ ἔσται οὗ τὰ νῦν ἔχουσι ὃς ἀπὸ τοῦ νῦν ἄρξηται ἕως τέλους τῆς ζωῆς αὐτῶν. Καὶ ἡμέραις τρισὶν ἡ πόλις πάσα ὑμῶν ἔσεται. Καὶ εἰ τί δ’ἂν σκυλεύσηται καὶ εὔρηται χρυσίου καὶ ἀργυρίου σκεῦος καὶ ἱματισμόν, αἰχμαλώτους τὲ ἄνδρας καὶ γυναίκας, μικροὺς τὲ καὶ μεγάλους, οὐδεὶς δυνηθείη αὐτοὺς ὑμὶν αἰτῆσαι ἢ τί ἐνοχλῆσαι εἰς οὐδέν» Καὶ τελειώσας τοῦ λέγειν ὤμοσεν αὐτοὶς φυλάξαι τὰ ὅσα αὐτοὶς διετάξατο. Οἶδε ἀκούσαντες ἐχάρησαν λίαν καὶ ἐν μία φωνὴ πάντες ἀλαλάξαντες ἤσαν κατὰ τῶν ἐκείνων διαλεκτὸν «Ἀλλὰ ἀλλὰ Μεεμέτη ρεσοὺλ ἀλλά» τούτ’ἔστιν «Ὁ Θεὸς τῶν Θεῶν καὶ Μουχαμέτης ὁ προφήτης αὐτοῦ».                          Ἑάλω ἡ Πόλις. Χρονικὸν Georgios Phrantzes Βιβλιογραφικὴ ἀναφορὰ : ΤΑΤΙΑΝΑ ΣΤΑΥΡΟΥ, Ἑάλω ἡ Πόλις (χρονικόν), Ἑστία 1995, 181 σελίδες, (μέρα πρὸς μέρα ἡ πολιορκία καὶ τελικὰ ἡ ἅλωση) DONALD M. NICOL, Τhe Immortal Emperor: the life and legend of Constantine Palaiologos last emperor of the romans, Cambridge Un Press 1992, 148 σέλ, 6 λίρες ἀγγλίας (τιμὴ 1995), (Πολὺ στρωτὴ καὶ κατανοητὴ γλώσσα. Περιλαμβάνει καὶ τὸν τελευταῖο δημόσιο λόγο ποὺ ἐκφώνησε ὁ Παλαιολόγος τὸ βράδυ πρὶν τὴν Ἅλωση. Παρουσίαση τῆς βασιλείας τοῦ Κωνσταντίνου, τῆς Πολιορκίας καὶ τῆς ἁλώσεως. Οἱ προφητεῖες γιὰ τὴν πτώση τῆς Πόλεως καὶ τὰ θαυμαστὰ σημεῖα ποὺ παρουσιάστηκαν κατὰ τὴ διάρκεια τῆς πολιορκίας. Ὁ Κωνσταντῖνος πέθανε, μαρμαρώθηκε ἢ ἐγκατέλειψε τὴν Πόλη; Νομίζω πὼς κυκλόφορει καὶ στὰ ἑλληνικὰ ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Παπαδήμα) ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, Κων/νος Παλαιολόγος, Ἐστία1994 ζ' ἔκδοση, 2 τόμοι, 600 σελίδες περίπου, 5000 δρχ (ἱστορικὸ μυθιστόρημα γύρω ἀπὸ τὴ ζωὴ καὶ τὸ τέλος τοῦ Κῶν/νοῦ καὶ κάποιων πρωταγωνιστῶν-συντρόφων του) ΜΑΡΙΑ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΔΟΥ-ΠΟΘΟΥ, Πῆραν τὴν Πόλη , πῆραν τὴν..., Κέδρος 1996 β' ἔκδοση, 603 σέλ, 8000 δρχ (ἱστορικὸ μυθιστόρημα... μὲ καλὸ τέλος ! Πρωταγωνιστὲς ποὺ μοιάζουν μὲ αὐτοὺς τοῦ Κυριαζῆ καὶ ὁ Ἰουστινιάνης. Μυθοπλασία ποὺ ἀναπτύσσεται πάνω στὰ ἱστορικὰ γεγονότα καὶ τοὺς μετέπειτα θρύλους) Ὑπάρχουν φυσικὰ καὶ οἱ πρωτότυπες πηγὲς ἀπὸ τὰ χρονικὰ Ἑλλήνων καὶ Λατίνων αὐτοπτῶν μαρτύρων Γ.Φραντζή, N.Barbaro, Ἴαμ.Κριτόβουλου, Λαόνικου Χαλκοκονδύλη, Μιχαὴλ Δούκα,  καὶ νεώτερων βυζαντινολόγων καὶ ἱστορικῶν : Παπαρηγόπουλου, Σλουμπερζέ, Ράνσιμαν. Ἀναζητῆστε σχετικὰ βιβλία στὰ ἠλεκτρονικὰ βιβλιοπωλεῖα  www.protoporia.gr , www.hellasbooks.gr  και  www.greekbooks.gr

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΙΟΛΙΔΑ / βυζάντιον Οι Αυτοκράτορες | Ρωμανός Δ' Διογένης | Κωνσταντίνος Παλαιολόγος | Εικόνες - σύμβολα