Óskar Aðalsteinn Guðjónsson


Húsið í hvamminum


Skáldsaga



 

Prentstofan Ísrún h.f.
Ísafjörður, 1944
Copyright ©1944
All rights reserved

 


Þriðji kafli


I.


Það voru grózkuþrungnar tilfinningar að brjótast um með ungu stúlkunni. Hún lyfti handleggjunum upp yfir höfuð sér og sveigði þá eins langt aftur og hún gat. Helzt af öllu vildi hún vera stödd þar, sem hún gæti verið ein og hlaupið. Það þurfti að vera frjálst í kringum hana, – víðerni og kyrrð. Hún hafði þörf fyrir að hlusta inn í hugskot sitt í djúpri þögn. Og hún þurfti að hugsa, hugsa mikið . . . Full af bráðlæti, já, í óstýrilátri eftirvæntingu, leitaði hún uppi skíðin sín, bakpoka og sportföt, skipti um föt, spennti á sig skíðin, – var næstum strax komin upp úr húsaþyrpingunni við sjóinn, hélt svo áfram inn og upp´hlíðina. Hún fór hratt yfir, og þótt hallinn ykist stöðugt, hélt hún enn um stund sama hraða, hærra og hærra, hægði ekki á sér nema í bröttustu brekkunum. Það var í senn einbeitni og þróttugur leikur í hreyfingum hennar. Hún var stoltaraleg, kvik og áköf, þar sem hún í tandurhreinu skrúði æskublómans sté fram á ný til þátttöku í leik lífsins. Hún vissi ekki, hvort heldur henni hafði dvalizt lengur eða skemur í dalbrekkunum, bara það eitt, að svo var hún allt í einu stödd á fjöllum uppi. Hér efra var allt ein fannbreiða, hrein og ósnortin. Hún tindraði í skini mánans og hinna blikandi stjarna, – brá leiftrum frá hvítu í blátt, frá bálu í grænt, þá er hin bráðkviku og glettnu norðurljós vörpuðu á hana bylgjandi glitvoðum hverfullar birtu. Og þarna – langt í fjarlægð – voru fell og hnúkar á víð og dreif, skutu dimmbláum klettanefjum upp úr snjóserknum. Hún hristi höfuðið, svo að hárið hrundi um herðar henni og fram yfir brjóstin, sem hófust hátt og skulfu af söng.

Dauðinn getur stundum verið undarlega skammvinnur . . .

Dauðinn? Nú var Auður Álfhildur sannarlega ekki að hugsa um neins konar dauða. Hún hló. Og hún horfði á ljósið yfir snjónum og á skuggana frá fjöllunum, sem féllu svartir og þungir á hvíta víðáttuna. Og hún hreyfði sig mjúklega – eins og í samleik við hin kviku ljós norðursins. Hún hafði hlaupið sig heita, og við það hafði líkami hennar öðlazt enn meiri mýkt og sveigjanleik. Nú fór hún hægar en áður. Yfir göngulag hennar hafði færzt samstilltari stíll, öruggari en þó þrunginn hinni sömu grózku. Nú þurfti stúlkan ekki lengur að bera fæturna. Skíðin tóku allt í einu að renna. Þetta kom henni alveg á óvart. Henni hafí sýnzt hún vera stödd á flatneskju. En hér bar ekki á neinn skugga, og hæðirnar runnu saman við sléttlendið í skínandi birtu.

Á þessu var ógerningu að átta sig fyrir fram, og það var gaman. Ferðin jókst stöðugt. Auður beygði sig lítið eitt í hnjáliðunum og hélt stöfunum láréttum í höndum sér. Stundum fannst henni hún eins og losna úr tengslum við landið, en annað veifið eins og hæðirnar gripu hana og lyftu henni hátt upp, hærra, hærra, þeyttu henni þvínæst langt niður, dýpra, dýpra. Síðan var hún aftur komin á hæga, kyrrláta ferð. Svo undarlegt sem það var, þá minnti þetta á rismikið tónverk, sem átti sér lygn hlé. En hún vildi ekki hvíld, ekki strax, heldur hefjast hátt – í svimandi fögnuði – og þeytast svo niður, halla sér á rísandi bylgju loftsins, finna leikni sína, vald sitt yfir skíðunum. Hún gat ekki látið vera að snerta fönnina með stöfunum; hún gerði það oftar og oftar, og brátt af öllum kröftum: Hún flaug . . . Svo, – ef til vill löngu seinna: Hún lá aftur á bak í snjónum, horfði á himinhnetti og norðurljós, kvikandi leiftursnögg ljós, stöðugt á iðandi bylgjandi hreyfingu. Það var eins og þau ættu sér endurskin hið innra með stúlkunni, og hún rétti hendurnar í áttina til þeirra. Svo breiddi hún út faðminn og hvíldi með aftur augun. Hún þurfti að hugsa, hugsa mikið. Svo gat hún ekkert hugsað, en lifði upp aftur það, sem skeði í dag: Hún sat og horfði á Jón Daníelsson. Svo leit hann á hana. Þá . . . þá leit hún undan, og þó var þetta eins og að koma út í sólskin eftir langan vetur . . . Auður Álfhildur reis snöggt upp úr snjónum: Lágur og hnellinn piltur, ljóshærður og hreinn yfirlitum . . . Hún sá hann, skynjaði hann - eins og hann stæði frammi fyrir henni. Svo sá hún aðra mynd. Þar var pilturinn líka, en nú lítill drengur. Hún smá-telpa og lék sér með leiksystrum sínum í klakaðri fjörunni. Og sólin stráði gullkornum á jakana á firðinum. Litla telpan var hætt að leika sér og horfði út á fjörðinn. Drengurinn stiklaði á jökunum. Það var kallað til hennar, en hún heyrði það ekki. Leiksystur hennar yfirgáfu hana. Hún var ein eftir í fjörunni og fylgdi með óskiptri athygli drengnum, sem stiklaði milli jakanna. Þegar hann sparn við þeim sporðreistust þeir, og á sjónum, sem annars var blár og kyrr, risu nú mjallhvítir strókar, sem sindruðu í sólskininu eins og jakarnir. Hlauparinn flaug um sólbjart loftið, sviphír, já, brosandi, með hættuna, ef til vill dauðann sjálfan við fætur sér, en fótur hans var markviss, náði festu nokkur augnablik, svo nýtt flug, bros og flug, flug og bros . . .

Stúlkan gekk nokkur skref, svo kastaði hún sér á hnén við skíðin, hagræddi bindingunum, sópaði fönnina upp í háan hrauk fyrir framan sig, laut niður að henni, fann svalan andblæ leggja fyrir vit sér. Hún lék sér að snjó, jós honum yfir höfuð sér, þeytti honum hátt upp í loftið, horfði á hann flögra til jarðar í svifléttu iðumistri. Svo spratt hún upp og smeygði fótunum í bindingana. Strax var hún komin á ferð, stóð þráðbein.

– Nonni, hvíslaði hún, – Nonni, Nonni . . . lítill drengur stiklandi á jökum: Þessi eina mynd sagði henni allt um piltinn, – var ekki aðeins minning, heldur raunveruleiki líðandi stundar. Framkoma hans og hreyfingar - þetta orkaði á ungu stúlkuna eins og gásakfullur leikur, þar sem örðugleikarnir eru sigraðir í gleði . . .

Já, Auður Álfhildur var sannarlega leyst úr þeim læðingi, sem hafði verið á hana lagður. Brjóst hennar skalf af söng. Hún brunaði hratt í áttina heim, rendi sér skáhallt niður hlíðina, sem kaupstaðurinn stóð undir, og hún hallaði sér á brekkuna, fór örhratt yfir, og brátt var hún komin niður í kaupstaðinn. Hún átti leið þar um, sem Þóra Pálsdóttir bjó. Það var hávaði þar inni. Unga stúlkan nam staðar og steig af skíðunum. Henni hafði alls ekki dottið þreytta móðirin í hug, en nú heyrði hún rödd hennar, heyrði hana segja:

– Pétur! Ó, því segirðu þetta? Það er alveg satt. Það er ekki eyrir til. Ég hef beðið þig um peninga. Þú hefur ekki átt þá. Það hefur heldur ekki verið til soðmatur. Þú hefur ekki komið með soðmat. Þú veizt það, Pétur.

– Lygi, helvítis lygi!

Auður heyrði högg - eins og hnefa væri slegið í borð eða þil.

– Ég vil fá að vita, hvað þú gerir af peningunum - heimta það! Það er djöfull hart, að sjá aldrei grænan eyri!

– Börnin, Pétur, börnin! . . . Þóra Pálsdóttir kveinaði.

Stúlkan greip ósjálfrátt um útidyrasnerilinn. Hún lagði bakpokann sinn frá sér í ganginn – rétt við eldhúsdyrnar – og lauk upp hurðinni án þess að berja, stóð svo kyrr og horfði á manninn og konuna. Henni fannst þau ókunnugleg, – framandi. Hún kom til þeirra frá veröld, sem átti sér engar hliðstæður við líf þeirra. Áreiðanlega hefði hún núna gengið framhjá þessu húsi, án þess að vera vitandi um tilveru þeirra, sem þarna bjuggu, ef hún hefði verið á ferð, þegar allir sváfu - eða höfðu hljótt um sig.

Pétur stóð upp við þilið og glotti. Skeggbroddarnir á höku hans og kjálkum voru óhrjálegir, og það gljáði á þá eins og hvassar stálnálar. Hann sneri baki að Auði, bauð ekki einu sinni gott kvöld, en skrúfaði húfukæpuna fast niður á höfuð sér og þumbaðist út, – skellti hurðum.

Andrúmsloftið þarna inni lagðist yfir ungu stúlkuna eins og mara. Það voru mikil vonbrigði að koma þarna inn – úr miklu víðerni, hreinu lofti og birtu. Auður hratt glugganum opnum, – svo sneri hún sér að þreyttu móðurinni, og henn var mikið niðri fyrir:

– Við ættum að fara eitthvað út. Þú hefðir ábyggilega gott af því.

Þóra Pálsdóttir var þögul og undrandi, var með þessa ömurlegu geiflu sína á andlitinu; ekkert tár.

– Heyrðirðu ekki, hvað ég var að segja, Þóra mín? . . . Stúlkan var óþolinmóð.

– Æi, jú. En hvað meinarðu? Það veit ég ekki. Hvað á ég að gera út?

– Bara að fá þér frískt loft, ekki annað. Þú gerir það fyrir mig að koma!

– Ha? . . . Þóra hikaði. - Það er víst. Ætli það ekki? . . . Hún var fálát og hikandi. - Jú, sagði hún svo, rétti úr sér og var nú allt í einu ákveðin. - Víst kem ég með þér. Það væri nú annað hvort, þó ég gerði það. Þú hefur aldrei beðið mig neins. Ég geri það . . . Hún baðaði út höndunum eins og til frekari áherzlu. - Hvert á að fara? Hvert ætlarðu?

– Eitthvað, alveg sama hvert. Við skulum bara drífa okkur strax af stað.

Þreytta móðirin ætlaði að fara að segja eitthvað, en hætti við það. Svo sagði hún þá eftir nokkra þögn:

– Nei . . . Nú var hún niðurbeygð. – Nei, það er ekki hægt. Það er ekki mögulegt. Börnin. Við gleymdum börnunum. Það er enginn til að líta eftir börnunum.

Auður hafði hugsað fyrir þessu. Hún sagði:

– Það er allt í lagi, Þóra. Ég er viss um, að konan í húsinu hérna á móti lítur öðruhverju hingað yfir, meðan við erum í burtu. Ég skal tala við hana.

Þreytta móðirin hristi höfuðið.

– Hún Boga? Hún hefur ekki viljað tala við mig. Hún hefur ekki gert það lengi.

Auður Álfhildur var komin fram í ganginn.

– Jú, við skulum bara sjá til, sagði hún. – Farðu nú í utan yfir þig. Vertu tilbúin, þegar ég kem.

Unga stúlkan hirti ekki um að loka á eftir sér. Hún var ör og hljóp. Hún var stutt hjá Bogu, og þegar hún kom aftur, var þreytta móðirin enn ekki komin í kápuna. Hún var að tala við börnin. Auður náði í kápuna hennar. Kápan var upplituð og snjáð, hafði einhvern tíma verið ljósbrún.

– Hér er kápan, Þóra mín. Boga lítur hingað yfir.

Þreytta móðirin tók við kápunni án þess að fara í hana.

– Vill hún það? Ég hélt að hún væri ill. Það var nú meira, hvað hún skammaðist við mig um daginn.

– Hún var í ágætu skapi, sagði Auður. – Og hún vildi undireins gera þetta.

– Er það?

Þóra hafði víst gleymt kápunni. Auður tók hana af henni.

– Nú skal ég hjálpa þér, sagði hún. Þreytta móðirin talaði enn við börnin, eftir að hún var komin í kápuna:

– Farið þið nú bráðum að hátta, elskurnar mínar, sagði hún. – Og verið þið nú kyrr í rúminu. Látið þið Bogu sjá, að þið séuð stillt. Í guðanna bænum fiktið þið ekki við ljósið!

Auður Álfhildur var nú komin út og kallaði til þreyttu móðurinnar.

– Þóra, góða flýttu þér!

– Ég heyri til þín. Nú er ég alveg að koma; ég er að koma . . . En ennþá þurfti Þóra að suða yfir börnunum og standa í tilgangslausu vafstri. Loksins komst hún þó út á götuna, – burt úr þessu drepandi andrúmslofti reiðiþrunginna og ljótra hugsana.

– Eftir stutta stund sagði þreytta móðirin: – Æi, mér er hálfónotalegt.

– Við verðum bara að ganga dálítið rösklega, sagði unga stúlkan. - Þá verður okkar strax funheitt.

Þóra Pálsdóttir anzaði þessu engu. Hún skimaði öðruhverju í kringum sig og heykti sér i herðunum.

Auður Álfhildur vissi, að það voru mörg ár, síðan þreytta móðirin hafði stigið fæti sínum út af malargötu kaupstaðarins og á græna jörð, sér til upplyftingar – og víst var enn lengra síðan hún hafði lagt leið sína um snjóbreiður utan kaupstaðarins – eins og í kvöld. Ef Þóra annars fór eitthvað, var það í sölubúð, og einstaka sinnum skrapp hún í næstu hús, og þá sló vist ekki allsjaldan í jag. Ef til vill var móðirin búin að gleyma því, að í kringum hana var fallegt umhverfi, sem hafði áreiðanlega glatt hana einhvern tíma hér áður fyrr.

– Er þér ekki farið að hlýma? spurði unga stúlkan.

Þóra var annars hugar og anzaði ekki.

– Þú segir ekkert, sagði Auður.

Þreytta móðirin var að hugsa um börnin.

– Þau eru að láta illa, sagði hún. – Þau umturna öllu. Eg veit það. Og elsku himnaljósið mitt – þau vekja það! Þau hafa hátt. Það er alltaf ... Þóra lauk ekki við setninguna, en hægði skyndilega gönguna og stóð svo loks grafkyrr, leit við, horfði lengi aftur fyrir sig. – Guð fyrirgefi mér! sagði hún kjökurmælt og leit framan í Auði. – Það er alveg satt: ég gleymdi að láta keppuna inn í skápinn. Ef óvitarnir eru nú komnir með hnífinn, ef börnin eru nú búin að skaða sig! ...

– Þig misminnir, sagði unga stúlkan, tók undir arm þreyttu móðurinnar og herti gönguna á ný.

– Misminnir mig? ... Þóra fálmaði fyrir brjóst sér.

– Já, ég sá þig láta hnífinn inn f skápinn ... Auður sagði þetta blátt áfram, þó að henni veittist það örðugt. Það fóru beinlínis um hana ónot við þetta tal.

– Lét ég hann þar? Gerði ég það? ... Þreytta móðirin andaði djúpt frá sér. – Ó, það er gott, að þú skulir muna eftir því. Mér léttir. Æ, mér léttir sannarlega!

Auður Álfhildur herti enn gönguna. Hún vildi tala um annað. Hún sagði:

– Þóra, þú ættir bara að sjá framan í þig núna; þú ert svona líka rjóð og frískleg.

– Það getur verið. Það er kannske rétt. Mér er líka orðið notalegt.

– Já, já, okkur er báðum orðið funheitt, sagði unga stúlkan. - Við ættum að ganga sem oftast út. Ég er viss um, að við bröggumst mikið við það.

– Það er vonandi. En það er að komast að heiman. Það er erfitt.

– Við höfum einhver ráð með það. Við klárum það einhvern veginn ... Auður var orðin vel ánægð: hún fann, að Þóra var að taka sönsum. Ég er alveg hissa, hvað þú ert dugleg að ganga.

Ég hefði aldrei trúað þessu.

– Talaðu ekki svona! sagði þreytta móðirin og ætlaði að nema staðar. En Auður sleppti ekki handleggnum á henni og hélt áfram. Móðirin var hávær:

– Þú mátt ekki segja þetta, sagði hún. – Ég er ekkert orðin. Það er ekkert eftir af mér. En það var einu sinni. Þá var ég snúningaviljug og létt á fæti. Nú er það allt búið. Svona er það.

– Vitleysa, ekkert annað. Þú ert enn ekki nema fjörutíu og sex ára. Það er ágætur aldur.

– Þetta getur allt saman lagazt.

– Að heyra í þér! Svona talarðu alltaf ... Móðirin hikaði. – Hv-hvað erum við að fara? Við ættum að snúa við.

– Nei, við megum til með að fara eitthvað lengra. Það er svo fallegt úti núna, finnst þér það ekki? Við getum ekki fengið af okkur að vera inni. Og Þóra - hugsaðu þér í sumar. Geturða trúað því, að ég er strax farin að hlakka til sumarsins, og þó þykir mér mjög gaman að vetrinum?

Móðirin skildi víst ekki almennilega, fylgdist ekki almennilega með. Samt þreyttist Auður ekki á að láta móðan mása við hana. Hún var full af gáska og kæti. Hana langaði til að hlaupa. Og hún minntist á það við Þóru Pálsdóttur.

– Við höfum báðar gaman að því, sagði hún.

Það datt ofan yfir þreyttu móðurina. Nú gat hún þó hreint ekki skilið ungu stúlkuna. Hún gerði hvorugt, að andmæla eða játa uppástungu hennar.

– Ég er svo hissa, sagði hún. – Svona geturðu látið þér koma í hug. Ég skil það ekki. Biðja mig að skokka um eins og unglamb.

Móðirin horfði vandræðaleg og kvíðin á Auði, líkt og ætti að fara að leiða hana út í eitthvað, sem hún væri hrædd við og héldi að mundi skaða sig.

Hin glaða Auður – hún var að hugsa um það, sem var skemmtilegt og hugljúft: Kannske hefur Þóra einhvern tíma verið í sveit, hugsaði hún og spurði móðurina um það, hvort það væri ekki svo.

– Hvort ég hef . . . ? Þóra Pálsdóttir þagnaði skyndilega. Æ, hún vissi vist ekki ennþá, hvernig hún átti að snúa sér í þessum samræðum. Þessi spurning kom alveg óvænt. Hún minnti hana á það, þegar vindurinn kemur skyndilega úr allt annarri átt en hann hefur áður staðið.

– Já, hefurðu aldrei verið í sveit? spurði unga stúlkan aftur.

– Ha, í sveit? Svona spyrðu. Ég, sem er fædd og uppalin í sveit. Það er alveg satt.

– Og var ekki sveitin þín falleg?

– Falleg . . . ? Enn virtist Þóru Pálsdóttur vanta orð, hana, sem annars átti alltaf flaum af orðum. Kannske hafði hún líka ekki lengi vel komizt í svona aðstöðu. Hér þurfti hún að grafa eftir því, sem hún hafði tapað fyrir löngu síðan. Hún var mjög vandræðaleg. Loks sagði hún máttlaust, eins og andaði því frá sér: – Jú, það er víst. Það held ég.

– Þú ættir nú að segja mér eitthvað um þig, þegar þú varst ung.

– Æi, hvað á að segja? Maður veit það ekki. Maður man ekki eftir því. Það er ekki hægt að muna það.

– Jú, ég er viss um, að þú manst eftir einhverju. Þú hlýtur að muna eftir hestunum! Þótti þér ekki gaman að sitja hest?

– Jú, það var gaman. Það er langt síðan. Það er búið ... Máske hafði rofað lítið eitt til hið innra með þreyttu móðurinni. Ef til vill sá hún eitthvað. Kannske unga stúlku og hest ... Og stúlkan var hún, og hesturinn var hennar . . . Þóru Pálsdóttur var ekki lengur örðugt um mál. Henni hafði létt fyrir brjósti, og það var eitthvað í röddnni, sem gaf henni yl og birtu. – Það er alveg satt, sagði hún. – Eg átti einu sinni hest. Það var fallegur hestur. Hann lét mikið. Það var nú meira, hvað hann lét. Það var illt að koma á hann beizli. Eg gat það helzt. Það þýddi ekkert fyrir aðra. Hann var rauður. Ég kallaði hann Flosa. Það var góður hestur. Það sögðu allir ... þreytta móðirin var að fika sig inn á þá braut; em fótur hennar hafði skrikað út af fyrir meira en tuttugu árum síðan.

Auður kunni sér varla læti.

– Stundum hefurðu látið hestinn fara á stökk, sagði hún, - og þeyzt fram úr öllu meðreiðarfólkinu!

Og þetta var á harðbala – eða á mjúk og sléttri grund. Var það ekki dásamlegt?

Þreytta móðirin svaraði ekki strax. Hugsanir, sem ekki höfðu átt sér samastað í huga henna frá því að hún varð eiginkona og móðir, brugðu nú upp blikleiftrum sínum hið innra með henni. Hún talaði svo ekki við Auði, heldur við sjálfa sig:

– Ég er svo hissa, sagði hún. - Ég var mesta gála. Ég man það. Maður á ekki að lá unglingunum. Svona var maður sjálfur. Það er skrítið að hugsa um það. Það er einkennilegt.

Auður hélt örugg áfram:

– Þóra, við látum verða af því, að fá okkur lánaða hesta í sumar. Við skulum einu sinni skemmta okkur almennilega.

Móðirin var eins og á báðum áttum.

– Segirðu þetta í alvöru? Nei, þú segir það ekki í alvöru. Við megum ekki hugsa svona. Við megum ekki láta okkur detta það í hug.

– Jú, við látum okkur einmitt detta það f hv hélt unga stúlkan áfram.

– Ég skal útvega hesta, ef þú bara vilt.

– Ég hef ekki á móti því. Það geri ég ekki. Maður var alltaf að riðla þetta. Ég man það. Það gleymist ekki.

– Og við látum fara á stökk, sagði Auður.

– Það veit ég ekki. Ég þori ekki að segja um það.

– Jú, heldurðu, að við treystum okkur ekki til þess?

– Þú getur það. Það veit ég ... Þær hlupu góðan spöl. hreytta móðirin stóð á öndinni eftir hlaupin. Ekki af mæði. Mæði þjakaði hana sjaldan. En hún var að hlæja, Þóra Pálsdóttir. Hún hún var að hlægja, Þóra Pálsdóttir. Hún átti undur bágt með það.

Unga stúlkan var orðin mjög róleg. Hún horfði á þreyttu móðurina hlæja. Þóra Pálsdóttir gekk hér við hlið hennar og hló, horuð, úttauguð á sál og líkama. Beltið frá kápunni hennar hafði tapazt. Hendurnar stóðu langt fram úr ermunum, og kápan klæddi ekki nema niður á mitt læri. Þetta hafði einu sinni verið sparikápa þrítugrar konu. Pétur hafði stungið henni undan úr búð, sem hann hafði einu sinni talizt eiga.

Móðirin var dálítið reikul í spori. Það stigu bylgjur fyrir brjósti hennar, sem fengn ekki frjálsa framrás og urðu að stunum. Þóra Pálslóttir brauzt um í fjötrum sinum, en fékk ekki slitið þá af sér. Hún gerði sér alls ekki grein fyrir því, að innra með henni væri neitt nýstárlegt að gerast. Henni leið hvorki verr né betur en vanaega. Hún var bara eitthvað öðruvísi, fannst henni. Hún bar fæturna furðu hratt. Það var þessi óga fyrir brjóstinu, sem gerði allar hreyfingar hennar örari en vant var. Og orðaflaumurinn streymdi nú af vörum hennar:

– Það er undarlegt. Það er furðulegt: Þegar naður er ungur, þegar ég var ung: Eg var alltaf að hlæja. Það var að mörgu. Ég man það ekki allt ... Eg var að segja þér um hestinn. Það var alveg satt. Hann þekkti mig. Hann kom stundum til mín. Ég þurfti ekki alltaf að elta hann. Hann var rauður. Eg man eftir honum. Hann þótti góður. Það var ...

Unga stúlkan heyrði ekki meira. Hún var nú orðin hálfsmeyk um, að þreytta móðirin mundi ofreyna sig. Auður Alfhildur var ekki lengur glöð. Hún ásakaði sjálfa sig. Þetta, sem hún hafði séð og heyrt: Hlátur, gleði, sem ekki gat fengið eðlilega framrás, fjötrað líf, sem brauzt um án meðvitaðrar löngunar til að verða frjálst ... Þessi kona ... kona, sem var dæmd til að ganga í ósjálfræði fram af hömrum . . . Í kvöld . . . í kvöld hafði Auður Álfhildur ekki fyrst og fremst barizt fyrir þreyttu móðurina, heldur látið undan duttlungum sínum, framkvæmt án þess að spyrja skynsemina. Já, svona hafði það verið ... Og allt í einu sá Auður Alfhildur ungan pilt, sem ... Hvítir strókar upp á milli sólglitrandi jaka ... Og svo voru áhyggjurnar út af þreyttu móðurinni eins og foknar út f veður og vind ...

Síðan – litlu seinna: Var ekki Boga að segja, að þær hefðu verið alltof lengi? Heyrði hún þær ekki jagast, Bogu og Þóru? Var ekki þreytta móðirin niðurbeygð og grátklökk? Jú, víst var það svo. En reyndi þá ekki Auður Álfhildur að blanda sér Í tal þeirra? Nei, og eiginlega hlustaði hún ekki heldur ... Unga stúlkan hugsaði um þetta á eftir, var að undrast yfir því. Hún trúði því og trúði þvi ekki. Það var næstum því eins og þetta hefði gerzt í draumi. Hún lifði í öðrum heimi. Brjóst hennar skalf af undursamlegum hljómi: pilturinn og stúlkan, – þau höfðu ekki getað horfzt i augu. Hún hafði alltaf litið undan, eins og maður gerir ævinlega, þegar maður kemur út í sólskin eftir langan vetur.


 


Áfram
Til baka
Húsið í Hvamminum - Efnisyfirlit