Áfram
III.
Gamla móðirin var ekki sú eina, sem var þarna að leggja upp í langt ferðalag þennan dag. Strandferðaskipið kom til Eiðisfjarðar, og með því fór ungur maður með allt, sem honum tilheyrði. Sá hafði veitt ungu konunni vinnu í fyrrasumar. Og einu sinni hafði hann skipað henni að merkja á fiskipakka. Hann hafði leikið fimlega með litskúf í höndum sér – þá. Já, þá. Nú hafði hann aftur á móti hripað á miða til hennar eftirfarandi orð:
"Ég fer héðan alfarinn í nótt. Skipið fer eftir miðnætti. Viltu vera á bryggjunni korteri áður en skipið leggur frá?"
Hún gekk til skips, eins búin og hún hafi fyrst gengið til fundar við þennan mann: í hvítum gúmmískóhlífum, sem náðu dálítið upp eftir kálfanum, í ljósblárri þunnri kápu – og með silkiklút ofan yfir sér.
Skipið var fagurt – glæsilegt. Kaupstaðarbúar fjölmenntu niður á bryggju.
Hann var þarna einn sér og studdi höndum fram á öldustokkinn. Enginn af fólkinu hans var á bryggjunni . . . Hann var á skyrtunni og hafði hana opna í hálsinn, já, alveg eins og alltaf áður. Hann hafði dökkan jakka á handleggjunum. Heit augu hans hvörfluðu ekki. Auður fann þau dvelja við sig, magnþrungin og fölskvalaus. Hún fann það, þótt hún horfði lengi niður fyrir fætur sér. En hún gekk hiklaust og létt.
Hún nam staðar hjá honum við öldustokkinn. Það var hávaðasamt á þilfarinu, og hún heyrði ekki það, sem hann sagði.
– Hvað sagðirðu? spurði hún og brosti.
– Er þér á móti skapi að ganga með mér niður í klafann minn?
– Nei, það er velkomið, sagði hún blátt áfram.
– Þessa leið, agði maðurinn og benti fram fyrir sig.
Þeim gekk illa að komast þetta. Fólkið myndaði eins og þykkan vegg um allt þilfarið. Auður varð stundum að neyta afls til að geta þokað sér áfram. Menn höfðu yfirleitt hátt, og það hvein í vindum og vírum. Undarlegt að koma inn í klefann – undarlega kyrrt þarna inni. Hurðin féll hægt að stöfum. Maðurinn sneri lyklinum.
Þau mæltust ekki við.
Þarna var ein rekkja, bekkur og þvottaborð. Nethilla yfir rekkjunni – og á henni nokkrir pinklar.
Auður Álfhildur stóð við dyrarn. Hann sat á bekknum og virti hana fyrir sér.
– Hvers vegna ferðu? hvíslaði hún.
Það var hljótt í klefanum. Maðurinn sat án þess að hreyfa sig.
– Ég á brýnt erindi . . . Hann talaði rólega. – Mér finnst, að þú eigir að vita, hvernig stendur á ferðum mínum.
Hann stóð á fætur og gekk til hennar.
Mér finnst, að þú eigir að vita, hvernig stendur á ferðum mínum.
Hann stóð á fætur og gekk til hennar.
– Sjáðu, sagði hann. – Allt þar til ég sá þig, eing og ég sé þig nú, var ég vondur maður.
– Nú, hvernig vondur? spurði hún.
– Ég var miskunnarlaus.
Þetta snart hana ekki óþægilega. Það var líka eing og hann væri ekki að tala um neitt viðkvæmt mál. Hún fann ekki þörf hjá sér til að segja neitt – heldur hlusta . . .
Hann var rólegur sem áður, sagði með hægð:
– Ég var víst eins og steinninn. Ég gat ekki fundið til. Ég á þrjú börn, sem ég hef aldrei séð. Ég hef ekki fundið löngun hjá mér til að sjá þau eða vera faðir þeirra – fyrr en nú.
Seinustu orðin fóru eins og sólskin um brjóst hennnar. Hún sagði glöð.
– En nú finnurðu, að þú ert faðir þeirra?
Hann sagði:
– Auður! Ég vil segja þér allt. Kynningin við þig . . . Mér finnst, að börnin hafi beðið eftir mér síðan þau fæddust. Og nú kem ég til þeirra. Ég held ég verði þeim góður. Kannske get ég bætt þeim allt. Heldurðu það?
– Já, sagði Auður Álfhildur.
– Viltu segja það aftur?
– Já, sagði hún og brosti.
– Ég sé þig brosa, þó að ég loki augunum, sagði hann.
Hún hló – já, hún hló.
Það kom ekki illa við manninn. Hann sagði:
– Þeir, sem elska, eru skáld, og þess meiri skáld, sem þeir líða meira fyrir ást sína. Þeir fara að skilja. Og þeir finna, að það er í þeim hjarta, að það er hjarta í öllum mönnum. En menn, sem ekki þykir vænt um annað en sjálfa sig, eru hjartalausir afglapar. Ég var einn af þessum hjartalausu afglöpum.
Yfir framkomu þessa manns var kyrrð og fegurð þess hafs, sem á yfir sér bjartan og heiðskíran himin.
Maðurinn, sem var að kveðja, snart hár hinnar ungu konu.
– Má ég kveðja þig eins og þú værir systir mín? sagði hann.
– Já, sagði Auður Álfhildur.
Hann snart andlit hennar með vörunum.
– Má ég skila frá þér kveðju til barnanna minna?
Auður Álfhildur brosti.
– Má ég segja þeim að þú heitir Auður ÁLfhildur.
Hún hló.
Handtak hans var laust við allan ákafa . . .
Hún sá hann úti við öldustokkinn, þegar skipið rann frá bryggjunni, og hún stóð lengi í sömu sporum. Hún var að hugsa: Þrjú lítil börn, sem frá fæðingu höfðu verið svikin af föður sínum . . . Og það var Auður Álfhildur, sem óafvitandi – og án þess að aðhafast nokkuð hafði . . .
Lífið . . . Já, hver gat sagt:
Ég þekki lífið!
?