I.
En í grasbrekkunum innan og ofan til við kaupstaðinn var snotur hvammur. Ung hjón unnu þar saman.
Auður hló stundum að Jóni.
Það var svo að segja engin stunga lengur, en mikið af stórgrýti, sem sat fast í stinnri aur- og moldarleðju.
Jón hafði mokað frá einum steininum, meira að segja skafið utan af honum aurinn og moldina.
Nú? sagði Auður Álfhildur í spurn.
Hann klappaði steininum, tók svo undir ávala nöf, sem stóð út úr honum og rykkti honum snögglega upp úr jarðveginum.
– Jæja, þá er þessi laus, sagði hann.
– En hvernig eigum við að koma honum upp? spurði Auður.
– Upp? . . . Jón klóraði sér í höfðinu. – Upp? sagði hann aftur. – Heldurðu að við séum í nokkrum vandræðum með það? Nei, við fáum okkur bara tvö tré og veltum honum upp eftir þeim. Það er leikur.
Þau náðu sér í tvo svera og þó nokkuð langa trédrumba, lögðu þá hlið við hlið, en samt með nokkru millibili.
Jón hagræddi steininum við trjáendana, velti honum – skoðaði hann.
Auður stóð og horfði á.
– Ég held það ætti að ganga bærilega, sagði hann.
Þetta var heljarmikil seinhlussa, þykk og mikil um sig, auk þess illa löguð og blaut úr leirugri jörð.
Þau horfðu bæði á steininn.
– Nú? sagði hún á ný og var orðin óþolinmóð.
– Vertu hæg, muldraði Jón. – Ég er bara að sjá út, hvernig bezt sé að taka á honum. Það er ekki alveg sama, hvernig farið er að svona stórkörlum.
Auður Álfhildur horfði ekki lengur á steininn, heldur manninn, sem virti hann fyrir sér: lágvaxinn hnellinn mann, sem stæið dálítið gleiður, var í háum vaðstígvélum. Fingur hans iðuðu í belgvettlingunum og það var móðukenndur glampi í augunum. Maðurinn beygði sig hægt niður að steininum, gróf báðum höndum sínum undir hann. Brjóstið féll fast að hrjúfu grjótinu, bognir fæturnir smáréttust, steininn lyftist, snerist upp, snerist aftur – og enn aftur, smáþokaðist upp trén. Maðurinn fylgdi fast á eftir með skarpa grettu í andlitinu, rétti sig upp, hægt, en örugglega í hvert sinn, sem hann greip steininn, varð mikill í herðum og samanknýttur. Og konan stóð nú ekki lengur aðgerðarlaus. Hún greip báðum höndum um nöfina á steininum gretti sig eins og maðurinn, leifði ekki af kröftum sínum frekar en hann. Það var líka móðukenndur glampi í augum hennar. Brjóst hennar hvíldi fast við steininn, og andlit hennar laut yfir hann. Frísk remma af aur og blágrýti lék um vit hennar – örvaði, æsti, jók ólgu blóðsins . . . Eftir nokkurt þóf hvíldi steinninn uppi á bakkanum. Niðri í gryfjunni stóðu tvær másandi manneskjur og horfðu hróðugar á hann, – en aðeins stutta stund. Það leyndust fleiri slíkir stórkarlar í aurleðjunni. Þeir skyldu vaktir upp úr sínum þúsund ára dvala, – sama þó þeir ættu líkt og ósýnilega arma, sem héldu þeim föstum í jörðinni.
Jón hafði losað um annan stein, slitið hann úr hinum aldagömlu tengslum. Brátt gátu þau skemmt sér við að horfa á hann uppi á bakkanum við hliðina á hinum.
Tveir sólarhringar liðu. Og nú sátu átta stórir karlar á bakkanum, – og Jón Daníelsson kominn niður á fastan og sléttan grunn í einu horni gryfjunnar. Þetta voru mikil tíðindi og ekki hægt að þegja yfir þeim, enda lét Jón ekki standa á sér að kalla þau strax upp til konunnar sinnar.
– Þá er maður nú kominn hérna niður á fast, sagði hann. – Við klárum þetta í kvöld. Það er hvergi eftir meira en skóflustunga . . . Hann baðaði höndunum í gáska, hóf svo aftur moksturinn.
Í kvöld – sagði hann, og nú var liðið langt á nóttu. Þau vissu víst hvorugt, hvað tímanum leið, en unnu bæði af hugreifri ákefð, leyfðu sér vart að líta upp.
En allt í einu stanzaði samt Auður Álfhildur. Jón hafði kastað skyrtunum sínum upp á bakkann með einum leirkögglinum. Auður ætlaði að segja eitthvað, en hætti strax við það. Hún horfði á manninn, sem var niðri í gryfjunni. Hann var nakinn niður að mitti. Brúnt hörund hans bjarmaðist af fölri birtu næturinnar.
Hann hló hátt, Auður Álfhildur líka.
– Það er afskaplega heitt, sagði hann. – Við ættum helzt ekki að hafa neina spjör á skrokknum.
Svo var ekki talað meira, ekki fyrr en verkinu var lokið.
Auði Álfhildi varð litið út á sjóinn.
Jón Daníelsson lagði nakta armana upp á moldarruðninginn, þar sem bakkinn var lægstur.
– Sérðu nokkuð sérstakt? spurði hann.
Hún sagði:
– Já, fjörðinn.
Það voru myndir af skýjum og fjöllum á sléttum sjónum – og fölvaður bjarmi yfir landinu.
Þögn.
– Mig langar í sjóinn, Nonni, sagði svo Auður Álfhildur.
– Þá förum við það, sagði hann.
Hann hentist upp úr gryfjunni; og svo hlupu þau niður í fjöruna. Eftir fáein augnablik var Auður komin úr, en hún beið þess á sandinum að Jón yrði tilbúinn. Hún sveiflaði handleggjunum og fetti sig. Loftið streymdi í kælandi bylgjum um líkama hennar. Hún fann sig undur létta, líkt og hún svifi í tærum bláma.
Hann var kominn til hennar, ýtti við henni.
– Þú ferð á undan, sagði hann. – Ég fer ekki út í, ef sjórinn er heitur. Þá vil ég heldur leggja mig í grasið. Það er þó svalt.
– Vitleysa! Sjórinn heitur!
Hún hljóp í mókandi sjóinn, og hann, hinn lognværi sjór, lét heillast til gælandi leiks, strax og hann fann líkama hennar við barm sér. Og þar sem Auður Álfhildur hreyfði sig í bláu djúpu vatni milli hárra fjalla, fannst henni, að hún ætti ótæmandi auð af orku, sem hún gæti leyft sér að sóa – sóa. Hún sparn fast í vatnið og þrýsti því að sér með handleggjunum. Að sjórinn skyldi taka henni svona!
Hún sá, að Jón stóð enn í flæðarmálinu.
– Nonni, – indælt! kallaði hún, sótti sundið út á fjörðin og horfði á spegilmynd fjallsins á móti. Brún þess kögraði sig í vatnsfletinum skammt frá henni, – sýndist henni. Hún fann hjá sér ómótstæðilega löngun til að snerta hana. En bilið milli myndarinnar og ungu konunnar minnkaði ekki. Hún hætti svo leiknum og sneri við á sundinu. Þá sá hún rautt, hnöttótt höfuð lyftast öðruhverju upp frá sjávarfletinum. Brátt sá hún líka blakkt andlit og stór, blá augu, og stundum háls og brjóst, – en aðeins nokkur augnablik í einu. Svo hvarf allt undir yfirborðið. Síðan skaut höfðinu upp á ný, þannig aftur og aftur.
Auði Álfhildi miðaði óðum áfram. Og nú var höfuðið hnöttótta hætt að hverfa, en stóð því sem næst hreyfingarlaust upp úr sjónum og minnti helzt á rautt dufl með tveimur bláum dílum. Jón var að hvíla sig á sundinu. Svo fylgdust þau til lands. Þau höfðu varla tekið niðri, þegar hann spurði:
– Varstu að hugsa um að synda yfir fjörðinn?
Vatnið fossaði um þau bæði í hvítmerlandi perluskrúði. Svo hlupu þau.
Hún hafði ekki svarið, en nú sagði hún:
– Nei, mig langði bara til að snerta myndina af fjallinu.
– Myndina? spurði hann og leit aftur fyrir sig. – Já, það er skír og falleg mynd, sem blikar þarna á sjávarfletinum. Jón horfði á myndina, svo á Auði. – Viltu lána mér eitthvað til að þurrka mér á? sagði hann því næst.
Hún fékk honum nærkjólinn sinn.
. . . framhald . . .
Xxx .
Framhald . . .