§ 14.
Mi havas cent pomojn. - Mi havas centon da
pomoj. - Tiu ĉi urbo havas milionon da loĝantoj. - Mi aĉetis
dekduon (aŭ dek-duon) da kuleroj kaj du dekduojn da forkoj. -
Mil jaroj (aŭ milo da jaroj) faras miljaron. - Unue mi redonas
al vi la monon, kiun vi pruntis al mi; due mi dankas vin por
la prunto; trie mi petas vin ankaŭ poste prunti al mi, kiam mi
bezonos monon. - Por ĉiu tago mi ricevas kvin ffrankojn, sed
por la hodiaŭa tago mi ricevis duoblan pagon, t. e. (= tio estas)
dek frankojn. - Kvinoble sep estas tridek kvin. - Tri estas duono
de ses. - Ok estas kvar kvinonoj de dek. - Kvar metroj da tiu
ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn; tial du metroj kostas kvar kaj
duonon frankojn (aŭ da frankoj). - Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono
aŭ tricent-sesdek-sesono de jaro. - Tiuj ĉi du amikoj promenas
ĉiam duope. - Kvinope ili sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin atakantojn. - Por
miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al ĉiu el la infanoj
mi donis po tri pomoj. - Tiu ĉi libro havas sesdek paĝojn; tial,
se mi legos en ĉiu tago po dek kvin paĝoj, mi finos la tutan
libron en kvar tagoj.
| on |
indica las fracciones;
kvar: cuatro
kvarono un cuarto
|
| da |
es usado en lugar de de después de palabras que expresan pesos o medidas |
| urbo |
ciudad |
| loĝi |
habitar |
| ant |
terminación de del participio activo presente de los verbos |
| aĉeti |
comprar |
| aŭ |
o |
| kulero |
cuchara |
| forko |
tenedor |
| re |
de nuevo, regreso |
| mono |
dinero |
| prunti |
prestar |
| danki |
agradecer |
| por |
para |
| peti |
pedir |
| ankaŭ |
también |
| post |
después, detrás |
| kiam |
cuando |
| bezoni |
necesitar |
| obl |
indica los múltiplos; p. ej.
du: dos - duobla: doble |
| pagi |
pagar |
| ŝtofo |
tela |
| kosti |
costar |
| ĉiam |
siempre |
| op |
indica los colectivos numerales; p. ej.
du: dos
duope: de a dos |
| ĵeti |
lanzar, tirar |
| venki |
vencer |
| ataki |
atacar |
| paĝo |
página |
| se |
si (condicional) |
| fini |
terminar |
| tuta |
completo, completa |
§ 15.
La feino (Daŭrigo).
En unu tago, kiam ŝi estis apud tiu fonto,
venis al ŝi malriĉa virino, kiu petis ŝin, ke ŝi donu al ŝi trinki. "Tre volonte, mia bona," diris la bela knabino. Kaj ŝi tuj lavis sian kruĉon kaj ĉerpis akvon en la plej
pura loko de la fonto kaj alportis al la virino, ĉiam subtenante
la kruĉon, por ke la virino povu trinki pli oportune. Kiam la
bona virino trankviligis sian soifon, ŝi diris al la knabino: "Vi estas tiel bela, tiel bona kaj tiel honesta, ke mi devas fari al vi donacon" (ĉar tio ĉi estis feino, kiu prenis sur sin la formon de malriĉa vilaĝa virino,
por vidi, kiel granda estos la ĝentileco de tiu ĉi juna knabino). "Mi faras al vi donacon," daŭrigis la feino, "ke ĉe ĉiu vorto, kiun vi diros, el via buŝo eliros aŭ floro aŭ multekosta ŝtono."
§ 16.
Mi legas. - Ci skribas (anstataŭ "ci" oni
uzas ordinare "vi"). - Li estas knabo, kaj ŝi estas knabino. - La tranĉilo tranĉas bone, ĉar ĝi
estas akra. - Ni estas homoj. - Vi estas infanoj. - Ili estas
rusoj. - Kie estas la knaboj? - Ili estas en la ĝardeno. - Kie
estas la knabinoj? - Ili ankaŭ estas en la ĝardeno. - Kie estas
la tranĉiloj? - Ili kuŝas sur la tablo. - Mi vokas la knabon,
kaj li venas. - Mi vokas la knabinon, kaj ŝi venas. - La infano
ploras, ĉar ĝi volas manĝi. - La infanoj ploras, ĉar ili volas
manĝi. - Knabo, vi estas neĝentila. - Sinjoro, vi estas neĝentila.
- Sinjoroj, vi estas neĝentilaj. - Mia hundo, vi estas tre fidela.
- Oni diras, ke la vero ĉiam venkas. - En la vintro oni hejtas
la fornojn. - Kiam oni estas riĉa (aŭ riĉaj), oni havas multajn
amikojn.
| fonto |
fuente
|
| riĉa |
rico, rica |
| viro |
hombre |
| volonte |
de buena gana |
| tuj |
inmediatamente |
| lavi |
lavar |
| sub |
debajo de |
| teni |
tener asido |
| oportuna |
oportuno, oportuna |
| trankvila |
tranquilo, tranquila |
| soifi |
tener sed |
| donaci |
regalar |
| preni |
tomar, coger |
| formo |
forma |
| vilaĝo |
pueblo |
| ĝentila |
gentil |
| ĉe |
en , en casa de |
§ 17.
La feino (Daŭrigo).
Kiam tiu ĉi bela knabino venis domen, ŝia
patrino insultis ŝin, kial ŝi revenis tiel malfrue de la fonto. "Pardonu al mi, patrino," diris la malfeliĉa knabino, "ke mi restis tiel longe". Kaj kiam ŝi parolis tiujn ĉi vortojn, elsaltis el ŝia buŝo tri rozoj, tri perloj
kaj tri grandaj diamantoj. "Kion mi vidas!" diris ŝia patrino kun grandega miro. "Ŝajnas al mi, ke el ŝia buŝo elsaltas perloj kaj diamantoj! De kio tio ĉi venas,
mia filino?" (Tio ĉi estis la unua fojo, ke ŝi nomis ŝin sia filino). La malfeliĉa infano
rakontis al ŝi naive ĉion, kio okazis al ŝi, kaj, dum ŝi parolis,
elfalis el ŝia buŝo multego da diamantoj. "Se estas tiel," diris la patrino, mi devas tien sendi mian filinon. Marinjo, rigardu, kio eliras
el la buŝo de via fratino, kiam ŝi parolas; ĉu ne estus al vi
agrable havi tian saman kapablon? Vi devas nur iri al la fonto
ĉerpi akvon; kaj kiam malriĉa virino petos de vi trinki, vi donos
ĝin al ŝi ĝentile."
| insulti |
insultar
|
| pardoni |
perdonar |
| longa |
largo, larga |
| salti |
saltar |
| perlo |
perla |
| granda |
grande |
| diamanto |
diamante |
| miri |
admirar |
| ŝajni |
aparentar |
| nomi |
llamar, nombrar |
| naiva |
ingenuo, ingenua |
| okazi |
ocurrir |
| dum |
durante |
| sendi |
enviar |
| kapabla |
capaz |
§ 18.
Li amas min, sed mi lin ne amas. - Mi volis
lin bati, sed li forkuris de mi. - Diru al mi vian nomon. - Ne
skribu al mi tiajn longajn leterojn. - Venu al mi hodiaŭ vespere.
- Mi rakontos al vi historion. - Ĉu vi diros al mi la veron?
- La domo apartenas al li. - Li estas mia onklo, ĉar mia patro
estas lia frato. - Sinjoro Petro kaj lia edzino tre ammas miajn
infanojn; mi ankaŭ tre amas iliajn (infanojn). - Montru al ili
vian novan veston. - Mi amas min mem, vi amas vin mem, li amas
sin mem, kaj ĉiu homo amas sin mem. - Mia frato diris al Stefano,
ke li amas lin pli, ol sin mem. - Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel
mi zorgas pri mi mem; sed ŝi mem tute ne zorgas pri si kaj tute
sin ne gardas. - Miaj fratoj havis hodiaŭ gastojn; post la vespermanĝo
niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia domo kaj akompanis ilin
ĝis ilia domo. - Mi jam havas mian ĉapelon; nun serĉu vi vian. - Mi lavis min en
mia ĉambro, kaj ŝi lavis sin en sia ĉambro. - La infano serĉis
sian pupon; mi montris al la infano, kie kuŝas ĝia pupo. - Oni
ne forgesas facile sian unuan aamon.
| kuri |
correr
|
| vespero |
tarde (final del día) |
| ĉu |
acaso |
| edzo |
esposo |
| montri |
mostrar |
| nova |
nuevo, nueva |
| vesti |
vestir |
| mem |
mismo |
| zorgi |
cuidar de |
| gardi |
cuidar |
| gasto |
huesped |
| akompani |
acompañar |
| ĝis |
hasta |
| serĉi |
buscar |
| pupo |
muñeco |
| forgesi |
olvidar |
| facila |
fácil |
§ 19.
La feino (Daŭrigo).
"Estus tre bele," respondis
la filino malĝentile, "ke mi iru al la fonto!" - "Mi volas ke vi tien iru," diris la patrino, "kaj iru tuj!" La filino iris, sed ĉiam murmurante. Ŝi prenis la plej belan arĝentan vazon,
kiu estis en la loĝejo. Apenaŭ ŝi venis al la fonto, ŝi vidis
unu sinjorinon, tre riĉe vestitan, kiu eliris el la arbaro kaj
petis de ŝi trinki (tio ĉi estis tiu sama feino, kiu prenis sur
sin la formon kaj la vestojn de princino, por vidi, kiel granda
estos la malboneco de tiu ĉi knabino). "Ĉu mi venis tien ĉi," diris al ŝi la malĝentila kaj fiera knabino, "por doni al vi trinki? Certe, mi alportis arĝentan vazon speciale por tio, por
doni trinki al tiu ĉi sinjorino! Mia opinio estas: prenu mem
akvon, se vi volas trinki." - "Vi tute ne estas ĝentila," diris la feino sen kolero. "Bone, ĉar vi estas tiel servema, mi faras al vi donacon, ke ĉe ĉiu vorto, kiun
vi parolos, eliros el via buŝo aŭ serpento aŭ rano."
| us |
terminación del condicional de los verbos.
|
| murmuri |
murmurar |
| vazo |
vaso |
| arĝento |
plata |
| apenaŭ |
apenas |
| ar |
una colección de objetos;
arbo: árbol
arbaro: bosque |
| princo |
príncipe |
| certa |
cierto, seguro |
| speciala |
especial |
| opinio |
opinión |
| koleri |
rabiar |
| servi |
servir, prestar servicio |
| em |
inclinación a; p. ej.
babili: charlar
babilema: charlatán |
| serpento |
serpiente |
| rano |
rana |
§ 20.
Nun mi legas, vi legas kaj li legas; ni ĉiuj
legas. - Vi skribas, kaj la infanoj skribas; ili ĉiuj sidas silente
kaj skribas. - Hieraŭ mi renkontis vian filon, kaj li ĝentile
salutis min. - Hodiaŭ estas sabato, kaj morgaŭ estos dimanĉo.
- Hieraŭ estis vendredo, kaj postmorgaŭ estos lundo. - Antaŭ
tri tagoj mi vizitis vian kuzon kaj mia vizito faris al li plezuron.
- Ĉu vi jam trovis vian horloĝon? - Mi ĝin ankoraŭ ne serĉis;
kiam mi finos mian laboron, mi serĉos mian horloĝon, sed mi timas,
ke mi ĝin jam ne trovos. - Kiam mi venis al li, li dormis; sed
mi lin vekis. - Se mi estus sana, mi estus feliĉa. - Se li scius,
ke mi estas tie ĉi, li tuj venus al mi. - Se la lernanto scius
bone sian lecionon, la instruanto lin ne punus. - Kial vi ne
respondas al mi? - Ĉu vi estas surda aŭ muta? - Iru for! - Infano,
ne tuŝu la spegulon! - Karaj infanoj, estu ĉiam honestaj! - Li venu, kaj mi pardonos al li. Ordonu
al li, ke li ne babilu. - Petu ŝin, ke ŝi sendu al mi kandelon.
- Ni estu gajaj, ni uzu bone la vivon, ĉar la vivo ne estas longa.
- Ŝi volas danci. - Morti pro la patrujo estas agrable. - La
infano ne ĉesas petoli.
| sidi |
estar sentado
|
| silenti |
estar en silencio |
| hieraŭ |
ayer |
| renkonti |
encontrarse con |
| saluti |
saludar |
| sabato |
sábado |
| morgaŭ |
mañana |
| dimanĉo |
domingo |
| vendredo |
viernes |
| lundo |
lunes |
| viziti |
visitar |
| kuzo |
primo |
| plezuro |
placer |
| horloĝo |
reloj |
| timi |
temer |
| dormi |
dormir |
| veki |
despertar |
| scii |
saber |
| leciono |
lección |
| instrui |
instruir |
| puni |
castigar |
| surda |
sordo, sorda |
| muta |
mudo, muda |
| tuŝi |
tocar |
| spegulo |
espejo |
| kara |
querido, querida |
| ordoni |
ordenar |
| babili |
charlar |
| kandelo |
vela |
| gaja |
alegre |
| danci |
bailar |
| morti |
morir |
| petoli |
retozar |
| uj |
que contiene, lleno de; cigaro: cigarro
cigarujo: cigarrera;
Turko: Turco
Turkujo: Turquía |
|