Kullanıcı haklarını incelemeden önce sisteme sıradan bir kullanıcı olarak girelim ve bu kullanıcının neler yapıp neler yapamayacağını görelim. Sisteme Erkan adındaki kullanıcı ile giriş yaptım. Erkan sıradan bir kullanıcı. Üyesi olduğu tek bir grup var: Domain Users. Erkan, bilgisayarın saatini değiştirmek isterse Şekil 1.8'deki gibi bir mesaj alır (mesajın Türkçe si: Sistem saatini değiştirme hakkınız yok!).

          Erkan, bilgisayarı kapatmak isterse Şekil 1.9'deki gibi bir mesaj alır (mesajın Türkçe si: Bilgisayarı kapatma yetkiniz yok!).

          Şekil 1.19'da Domain alanında hangi NT etki alanının kullanıcılarına hak vereceğimizi görüyoruz. Right alanında kullanıcılara verilecek hakkı seçiyoruz. Sonra da Grant To alanında bu hakkın verileceği kullanıcıları seçiyoruz.

          Bir şey dikkatimizi çekiyor: Kullanıcılara hak vermiyoruz, haklara kullanıcı atıyoruz. Bu durum özellikle Novell Netware sistemine alışkın kişiler için biraz garip gelebilir.

          En aşağıda da bir kutu var: Show Advanced User Rights (İleri Düzey Kullanıcı Haklarını Göster). Bu kutu seçili değil. Demek ki ileri düzey kullanıcı hakları başta gösterilmiyor;ancak bu kutu işaretli ise ileri düzey hakları görebiliriz. Şimdi verilebilecek hakları inceleyelim. Önce normal haklar, sonra ileri düzey haklar:

•  Access this computer from network: Ağ üzerinden bu bilgisayara bağlanma hakkı.

•  Add workstations to domain: NT etki alanına bilgisayar ekleyebilme hakkı.

• Back up files and directories: Dosya ve klasörleri yedekleme hakkı.

•  Change the system time: Bilgisayarın zamanını değiştirebilme hakkı.

•  Force shutdown from a remote system: Uzaktan bir bilgisayarı kapatabilme hakkı. Böyle bir hak var ama şu anda anlamı yok.

•  Load and unload device drivers: Sisteme aygıt sürücüsü yükleme/kaldırma hakkı.

•  Log on locally: Bilgisayarın kendisinden lokal olarak logon edebilme hakkı. Eğer bir kullanıcının bu hakkı yoksa kullanıcı bu bilgisayarın başından logon etmek istediğinde şöyle bir mesaj alır ve sisteme logon edemez: The local policy of this system does not permit you to logon locally (Bu sistemin poliçesi sizin lokal olarak logon etmenize izin vermiyor).

• Manage auditing and security log: İzlenecek olayları ve kişileri belirleyebilme hakkı. Bu hakka sahip kullanıcılar Event Viewer'daki Security loguna da bakabilirler.

• Restore files and directories: Dosya ve klasörleri yedekten yükleyebilme hakkı.

• Shut down the system: Bilgisayarı kapatabilme hakkı.

• Take ownership of files or other objects: Başka kullanıcıların mülkiyetinde olan kaynakların mülkiyetini üzerine alabilme hakkı.

• Act as a part of the operating system: İşletim sisteminin bir parçası gibi çalışabilme (daha yetkili ve daha öncelikli olarak) hakkı. Exchange Server, SMS Server ve SQL Server gibi programlar kendi hizmetlerini bağlatacak olan kullanıcı hesabının bu hakka sahip olmasını isterler.

• Bypass traverse checking: Bir klasör ağacını izleyebilme hakkı.

• Create a pagefile: Bir takas dosyası oluşturabilme hakkı.

• Create a token object: Erişim jetonları oluşturabilme hakkı.

• Create permanent shared objects: NT'de özel, kalıcı nesneler yaratabilme hakkı.

• Debug programs: Uygulamaların ne yaptığını izleyebilme hakkı.

• Generate security audits: İzleme loguna kayıt yaratabilme hakkı.

• Increase quotas: Nesnelerin kota değerini arttırabilme hakkı. Şu anda anlamı yok.

• Increase scheduling priority: Bir prosesin öncelik düzeyini arttırabilme hakkı.

• Lock pages in memory: Bellekteki bölümleri kilitleme, dolayısıyla sabit diske aktarılmasını engelleme hakkı.

• Log on as batch job: Bir toplu iş kuyruğu olarak sisteme logon edebilme hakkı.

• Log on as a service: Sisteme bir hizmet gibi logon edebilme hakkı. Exchange Server, SMS Server ve SQL Server gibi programlar kendi hizmetlerini başlatacak olan kullanıcı hesabının bu hakka sahip olmasını isterler.

• Modify firmware environment values: Sistem çevresel değişkenlerini değiştirebilme hakkı.

• Profile single process: Bir prosesi izlemek için NT'nin profilleme yeteneğini kullanabilme hakkı.

• Profile system performance: Sistemi gözleyebilmek için NT'nin profilleme yeteneğini kullanabilme hakkı.

• Replace a process level token: Bir prosesin erişim jetonunu değiştirebilme hakkı.

Kullanıcı  Hesaplarının  Uymaları  Gereken  Kurallar

          User Manager for Domains içinden bir hesap poliçesi belirleyebiliriz. Bu durumda sistemdeki kullanıcılar bu poliçeye uymak zorunda olacaklardır.

Şimdi User Manager programını açalım ve Policies mönüsünden Account (Hesap)... şıkkını seçelim (Şekil 1.11).

• Domain: ETKIALANI: Bu ifade poliçenin ETKIALANI adındaki NT etki alanında geçerli olduğunu gösteriyor.

• Expires in ... days: Şu kadar gün sonunda geçerliliği kalmaz. İlk değer olarak bu şık seçilidir ve şifrelerin geçerlilik süresi 42 gündür. Bu süre değiştirilebilir.

• Permit Blank Password: Boş Şifreye İzin Ver.

• Users must logon in order to change password (Kullanıcılar şifrelerini değiştirmek için sisteme logon etmeliler): Bu seçenek işaretli ise kullanıcılar sisteme logon yaparken şifre değiştirme şıkkı karşılarına çıkmaz. Kullanıcılar şifrelerini logon yaptıktan sonra uygun bir şekilde değiştirirler.