" Manusialah yang mencipta masalah,
dan dialah yang tentunya dapat menyelesaikan masalah masalah itu
atau berupaya mencapakkannya ke dalam laut jika boleh. "
( William James )

PENDEKATAN PEPERIKSAAN

KESUSASTERAAN
MELAYU
( SPM )

Beberapa perkara yang menjejaskan markah

Tulisan tidak boleh dibaca
Kesalahan ejaan yang keterlaluan
Penguasaan bahasa lemah
Menjawab dalam bentuk nota ringkas
Tidak menyatakan bahagian yang dijawab

TEKS PROSA

Soalan konteks / petikan / pemahaman

1. Soalan jenis ini biasanya dipecahkan kepada beberapa bahagian. Oleh itu calon-calon perlulah menyatakan bahagian-bahagian yang dijawab. Jawapan yang diberi tidak perlu meleret
2. Oleh kerana isi jawapan bagi soalan sebegini adalah mengenai peristiwa/isi/maksud, aspek sastera dan nilai/unsur, calon-calon perlu beri perhatian kepada:

• isi dan tema konteks/petikan itu
• hubungan antara watak-watak dalam petikan itu
• pengalaman, masalah, reaksi, tindakan serta sikap watak.
• tempat dan suasana berlakunya peristiwa dalam petikan itu
• aspek-aspek sastera, nilai/unsur moral, kemunusiaan, kemasyarakatan dan sebagainya yang terkandung dalam petikan itu

Soalan-soalan berbentuk pernyataan

1. Markah akan diberi kepada ' fakta yang disokong dengan contoh '
2. Antara soalan jenis ini :

• Pengajaran / Mesej / Perutusan / Amanat / Saranan / nasihat

• bina fakta yang mengandungi pengajaran/saranan/nasihat
• bentuklah ayat jenis mengajar.
• gunakan kataganti ' kita ' dan ' lah ' semasa membuat penyataan
• berikan contoh kiranya diminta oleh soalan

• Persoalan-persoalan sampingan

• Nyatakan fakta / penyataan persoalan
• berikan contoh walaupun tidak diminta

• Nilai atau unsur

• Biasanya merangkumi soalan-soalan tentang nilai / unsur kemanusiaan, kemasyarakatan, moral, Islam, sejarah, positif dan sebagainya.
• calon-calon perlulah menyatakan nilai atau unsur yang disoal
• selitkan peristiwa-peristiwa daripada teks yang menggambarkan nilai atau unsur sebagai contoh.

Soalan tentang gaya bahasa.

1. calon-calon perlu menyatakan aspek-aspek bahasanya.
2. bagi aspek-aspek tertentu, selitkan contoh.
3. tumpukan kepada aspek-aspek :

• bahasa sesuai / seimbang dengan suasana
• sintaksis ayat ( pendek / sederhana / panjang )
• dialog ( panjang / sederhana / pendek )
• ragam / unsur bahasa

• personafikasi
• metafora
• semile
• dialek / pinjaman / kata asing
• sinkof
• pengulangan
• ironi
• paradoks
• dan lain-lain

Soalan tentang tema / pemikiran

• Bincangkan DUA aspek berikut:

1. Penyataan tema / pemikiran, dan
2. huraikan tema / pemikiran yang dinyatakan.

• Elakkan daripada menyebut nama watak ketika membentuk penyataan Nama watak hanya perlu disebut ketika membuat huraian .

Soalan tentang plot dan teknik penulisan.

• Pendekatan 1

• Calon-calon hendaklah membicarakan TIGA aspek berikut:

1. jenis plot ( kronologi atau tidak kronologi ) dan jelaskan maksudnya
2. jalinan /struktur plot ( permulaan, perkembangan, peleraian cerita )
3. unsur / teknik plot ( imbas kembali, imbas muka, klimeks, anti klimeks, kejutan, kebetulan dan sebagainya )

• Calon juga perlulah mengetahui rentetan peristiwa yang membangunkan plot.
• Semasa menghuraikan jalinan/struktur plot, calon-calon bolehlah menggunakan perkataan-perkataan 'cerita bermula, cerita berkembang, cerita terus berkembang, cerita sampai ke puncak dan cerita diakhiri ' supaya tidak terpesong.
• Elakkan dari memberi ringkasan cerita/sinopsis.

• Pendekatan 2

1. Soalan yang meminta calon-calon membicarakan unsur plot atau teknik penulisan seperti imbas muka, imbas kembali, ketegangan dan sebagainya, calon-calon perlulah terlebih dahulu memahami kehendak soalan. samada meminta calon-calon menghurai / memberi:

• maksud atau definisi unsur tersebut
• fungsi / tujuan penggunaan unsur tersebut
• peristiwa-peristiwa yang menggunakan unsur tersebut
• Bagi soalan menghurai/memberi maksud/definisi dan fungsi / tujuan unsur plot perlulah diselitkan peristiwa-peristiwa yang menggunakan unsur tersebut.

Soalan tentang watak dan perwatakan

• Pendekatan 1 ( Menghurai atau membincangkan watak / perwatakan )

• Calon-calon perlu membincangkan DUA aspek ini:

1. sifat luaran watak ( fizikal )
2. sifat dalaman watak ( psikologi )

• Untuk sifat dalaman watak ( psikologi ), selitkan contoh atau peristiwa yang boleh menggambarkan watak, untuk mengukuhkan jawapan calon-calon

• Pendekatan 2 ( Perlukisan atau gambaran watak /
  perwatakan )

• Pelajar-pelajar perlu tahu bagaimana pengarang mengambar atau melukiskan sesuatu watak, iaitu:

1. Perlukisan secara langsung, dan
2. Perlukisan secara tidak langsung

• Selitkan contoh-contoh yang sesuai bagi setiap perbincangan/huraian

Soalan jenis perbandingan.

1. Jawapan boleh dibuat satu persatu atau secara berselang-seli.
2. Elakkan daripada membuat perbandingan secara sebelah menyebelah.
3. Jawapan juga perlu memperlihatkan perbandingan. Oleh itu gunakan ` kata banding '.
4. Tumpukan jawapan kepada:

• aspek persamaan, dan
• aspek perbezaan.
• Soalan perbandingan merangkumi:

• tema / pemikiran
• plot
• watak / perwatakan
• bahasa
• latar / setting / situasi
• bentuk ( untuk puisi )

 

Home || Back || Up

TEKS PUISI

Soalan tentang isi / maksud

• Soalan ini selalunya meminta calon-calon menghuraikan makna / maksud /erti:

• perkataan / rangkaikata
• baris / rangkap
• keseluruhan isi

• Jawapan hendaklah ditumpukan kepada aspek berikut:
  1. gunakan bahasa biasa yang mudah difahami
  2. beri penjelasan kepada setiap bahasa kiasan / metafora / simbol yang terdapat dalam puisi
  3. setiap kata nama ganti (aku, engkau, dia, kita, kami, mereka dan lain-lainnya ) perlu diberi penjelasan tentang objek / benda yang sebenarnya.
  4. sekiranya puisi simbolik, calon-calon digalakkan memberi jawapan kepada maksud yang tersirat .

Soalan mengenai tema / pemikiran.

1. Calon-calon perlulah memperkatakan DUA aspek berikut:

• Buat penyataan tentang pemikiran / tema puisi tersebut, dan
• Huraikan penyataan yang dinyatakan.

Soalan tentang struktur / bentuk.

• Terdapat DUA jenis soalan yang sering dikemukakan kepada calon-calon, iaitu:

1. huraian bentuk
2. membuktikan bentuk

• Markah akan dipertimbangkan kepada:

1. Jenis bentuk ( distichon, terzina, quatrain, quint, sextet, septime, oktavo, soneta, bebas)
2. Bilangan bahagian dalam puisi (jika ada)
3. Bilangan rangkap dalam puisi
4. Jumlah baris setiap rangkap
5. Keseimbangan baris (dengan memberi jumlah perkataan/sukukata yang digunakan oleh penyair)
6. Rima akhir (tradisi / separuh bebas / bebas). kemukakan juga contoh rima puisi itu.
7. kesimpulan perbincangan itu. ( tradisi/separuh tradisi / bebas)

Soalan tentang gaya bahasa.

• Terdapat DUA jenis soalan yang kemungkinan dikemukakan kepada calon-calon, iaitu:

1. huraian gaya bahasa puisi
2. pengertian / definisi unsur / gaya bahasa

• Pendekatan 1 ( huraian gaya bahasa puisi )

1. Calon-calon perlulah membincangkan:

• Bahasa sesuai / bertenaga / indah / puitis
• Bahasa susah / sederhana (beri alasan)
• Rangkaikata puitis / prosaik
• Bahasa lembut / tegas / ekonomi / padat (beri alasan)
• Gaya / unsur bahasa:

• personafikasi
• metafora
• semile
• imejan
• ironi
• invesi
• pengulangan
• sinkof
• dan lain-lain unsur bahasa

( selitkan contoh yang sesuai dari teks )

• Pendekatan 2 ( Pengertian / definisi unsur / gaya bahasa )

• Berikan pengertian / definisi selengkapnya
• Selitkan contoh daripada puisi

Soalan tentang nada dan perasaan.

• Perasaan

1. Nyatakan jenis perasaan yang terhasil daripada puisi tersebut. ( marah, kesal, simpati, kecewa, sedih dan sebagainya )
2. Secara ringkas huraikan sebab timbulnya perasaan-perasaan itu dengan menyelitkan contoh yang berkaitan dengan perasaan yang dinyatakan .

• Nada

1. Nyatakan jenis nada yang terdapat dalam puisi tersebut (murung, romantis, patriotik, sinis dsb)
2. Huraikan sebab/alasan timbulnya nada tersebut dari aspek:

• diksi dan kalimat/ungkapan
• kesan pengucapannya
• pernyataan sikapnya

Soalan tentang unsur / nilai

• Terdapat DUA jenis unsur / nilai:

• kemanusiaan / masyarakat / moral

1. Nyatakan unsur atau nilai yang terdapat dalam puisi itu.
2. Buat huraian dengan memetik contoh daripada puisi.

• keindahan ( dalam puisi )

1. bincangkan juga unsur bahasa puisi itu (lihat ragam / unsur bahasa)
2. bincangkan unsur bunyi yang terdapat dalam puisi tersebut ( rima akhir, asonansi, alitrasi dll )
3. secara ringkas huraikan nadanya

Soalan perbandingan.

• Soalan jenis ini termasuklah :

1. Tema / pemikiran dan persoalan
2. Pengajaran / mesej
3. Unsur / nilai:
4. Kemanusiaan
5. Kemasyarakatan
6. Moral

• Cara menjawabnya adalah sama seperti menjawab soalan perbandingan teks prosa.

Home || Back || Up || Next

Serambi | Diriku | Famili | Warung | Koleksi | Link | Carian