พระปฐมเจดีย์ ภาษาไทย

และยังมีตำนานนิทานพระอรหันต์ ทำนายไว้แต่ก่อนว่า เมื่อพระพุทธศาสนาได้ ๑,๐๐๐ ปี ก็ดี ๒,๐๐๐ ปี ใน เมื่อหน้าจะ ปรากฏสุขเกษม แต่ทว่าอาวาสทั้งสองนี้คือ พระประโทณแห่งหนึ่ง คือ พระปทมแห่งหนึ่ง คือ พระธาตุ กุกุสนธ์แห่งหนึ่ง คือว่า พระปทมศรีแห่งหนึ่ง จะมีอายุ ๕,๐๐๐ ปี ส่วนว่าพระปฐมเจดีย์นั้น มีอายุไปถึง ๑๒๐ ปีบ้าง ๔๘๖ ปีบ้าง จะมีผู้มาซ่อมแปลง ครั้นพระศาสนาพระพุทธเจ้าได้ ๒,๓๐๐ ปีก็ดี ๒,๔๐๐ ปีก็ดี ๒,๕๐๐ ปีก็ดี ๒,๙๐๐ ปีก็ดี ๓,๗๐๐ ปีก็ดี ขึ้นไปจนถึง ๓,๙๐๐ ปีก็ดี อันมีเศษทุก ๆ ปีขึ้นไป แล้วจะมีบรมกษัตริย์และพระยา สามลราช และเทพยดาทั้งหลาย และสมณชีพราหมณ์ก็จะชวนกันก่อสร้างขึ้นให้รุ่งเรือ ง ทุก ๆ แ ห่ง ว่าอารามที่เหลือ ขึ้นไปกว่านั้น เมื่อหน้าจะถอยเป็นป่าใหญ่เสียแล

พระอรหันต์เจ้าทำนายไว้อีกว่า เมื่อพระพุทธศักราชได้ ๒,๒๐๐ ปีเศษ ๑๒ ปีขึ้นไป จนถึง ๓,๒๐๐ ปีเศษ ว่าใน พระประโทณเจดีย์นั้น ยังมีพะมหาเถรเจ้าองค์หนึ่ง ถือเอาเศวตฉัตรเป็นเพดานกั้นอยู่มิได้ขาดแต่แรกเกิดมา ว่ามหาเถร เจ้า องค์นี้ดุจทำนาย พระเจ้าว่า เมื่อขณะนั้น ยังมีนางราชธิดาองค์หนึ่งนั้นเป็นสาวพรหมจารีหาผัวมิได้ พุทธทำนายว่า นางองค์จะออกมาจากประตูพระปฐมไสยาสน์ อันว่าพระเจ้าเสด็จออกมากระทำยมกปาฏิหาริย์ กับเบญจโลหะอัน บรรจุ พระบรมธาตุไว้ ๑๐๐ พระองค์นั้น เสด็จออกมากระทำให้ปรากฎแก่ตาสมณชีพราหมณ์ ทั้งหลายและเทพยดา ท้าวพระยา ก็แลเห็นประจักษ์แก่ตาด้วยพระรัศมีออก มาต่าง ๆ เ ป็นหลายประการ และครั้นนางราชธิดาออกมาจาก ประตูนั้น นางก็ลั่นฆ้องใหญ่ทั้ง ๔ ประตู อันท่านไว้สำหรับ โบราณนั้นแล

คนทั้งหลายครั้นได้ยินฆ้องใหญ่ จึงรู้สำคัญว่า มีที่นั้นแล เครื่องบริโภคของท้าวพระยาทั้งหลายอันมาบรรจุถวาย พระธาตุมาแต่ก่อนนั้น ย่อมมีสำคัญอยู่ทุก ๆ แห่ง อันว่าพระประโทณเจดีย์ ปฐมเจดีย์นั้น เป็นที่โอฬารึกนักหนา ฝ่ายว่า ท้าวพระยาทำพระปฐมเจ้า นั้น ก็ได้เป็นประธานอันใหญ่ เพราะชาวโยนก คือ ลาวพุงดำอุปถัมภนาการมา ถ้าบุคคลผู้ใด ๆ มาไหว้บูชาได้มา กวาดวัด ได้มากวาดแผ้วให้บริบูรณ์ เหมือนหนึ่งได้รักษาพระธาตุในลังกาโพ้น

และบุคคลผู้ใดได้มารักษาพระประโทณเจดีย์ พระปฐมเจดีย์ พระธาตุ พระเจ้านั้นแล เสมือนหนึ่งได้รักษาพระ กุกกุสนโธเจ้า แล พระโกนนาคมและพระพุทธกัสสปเจ้าแล สมณชีพราหมณ์ก็ดี และพระภิกษุสามเณรก็ดีและท้าว พระยา มหาสามลราชก็ดี กุฏุมพีเข็ญใจชนบทบาทนอกเมืองป่าก็ดี และได้มาปรนนิบัติก่อสร้างพระพุทธทั้งสามแห่ง นี้เสมือหนึ่งมาปรนนิบัติพระโกนาคมน เจ้า เมื่อยังมีพระชนมายุอยู่ ไม่เสียทีที่เกิดมานั้นแล

อันนี้ก็เป็นจารีตแต่พระอริยบุตร สัปบุรุษแต่โบราณนั้นแล อันว่าพระอรหันต์เจ้าทั้ง ๔ พระองค์ กับพระยาศรี - ธรรมาโสกราช ย่อมได้เอาพระธาตุพระเจ้าอย่างใหญ่ก็ดี เดิมแต่ ๑,๐๐๐ ปี หนึ่งมาโพ้นทีเดียวแล อันว่าบุคคลผู้ใด และ เทพยดาทั้งหลายได้มานมัสการพระปฐมเจดีย์ พระประโทณเจดีย์ คือ พระกุกกุสนธ์ศรีสักยมุนีโคดม คือ พระปฐมเจดีย์ทั้งสามฝ่ายนั้น ผิดกันทั้ง ๔ พระองค์นั้นแล

บุรุษชายก็ดีหญิงก็ดี ท้าวพระยาสามลราชก็ดี ภิกษุเถรเณรก็ดี ตาปะขาวยายชีก็ดี ผู้มีบุญหาบุญมิได้ก็ดี ได้มาชวน กันก่อสร้างมิให้ร่วงโรย ได้ปรนนิบัติพระธาตุพระเจ้าอันพระอรหันต์เจ้าและเทพยดาเจ้าทั้งหลายเอาไปไว้ทุก หัวเมือง เมืองเหนือเมืองใต้ก็ดี บุรุษชายหญิงผู้นั้นจะล้ำเลิศประเสริฐกว่าคนทั้งปวง อันว่าพระสารีริกธาตุพระเจ้า พระอรหันต์ เจ้า และเทพยดาท้าวพระยารับไปไว้ ๑๒ หัวเมืองก็ดี จะรุ่งเรืองอยู่นั้น แต่ศาสนาได้ ๘๐๐ ปี ปลายบ้าง ๑,๐๐๐ ปี บ้าง ๑,๒๐๐ ปีบ้างกว่านั้นลงไปจะถอยเป็นป่าใหญ่เสียสิ้นทุกแห่งแล นิทานตำนานฉบับนี้ ไม่ได้ว่าถึงพระยากง พระยาพานเลย เรื่องพระยากง พระยาพานก็ไม่ไดว่าถึงเรื่องนี้เหมือนกัน ให้ท่านผู้มีสติปัญญาตรึกตรองเอาเถิด