Wegwijs in methodescholen: De Buurt

We laten nu een buitenbeentje onder de methodescholen aan het woord. De Buurt voert, zoals de naam het zegt, naast het luik onderwijs ook een volwaardig luik buurtwerking als even belangrijke doelstelling in het vaandel en wil deze doelstellingen realiseren dankzij een zeer sterke betrokkenheid van de ouders.

De Buurt is een kleuter- en lagere school, erkend en gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap. Het is een vrije school, zonder godsdienstige stempel. Ze werkt onafhankelijk van het stedelijk, provinciaal, katholiek of gemeenschapsonderwijs. De school ligt in de wijk Sluizeken-Muide (omgeving Sleepstraat, Tolhuislaan en Ham) en is er in de eerste plaats voor kinderen uit deze wijk. De Buurt is geen gewone school, dat merk je aan haar theorie, de aard van het onderwijs, de organisatie van de school.

Het onderwijs in De Buurt
De Buurt wil kinderen zoveel mogelijk kansen geven op volledige ontplooiing. Niet alleen het verstandelijke is dus belangrijk. Men besteedt evenveel aandacht aan de lichamelijke, emotionele, geestelijke, sociale en creatieve ontwikkeling. Een ander belangrijk doel is ervoor te zorgen dat elk kind evenveel kansen krijgt om te leren en te groeien. Zo nodig komt er extra hulp. De Buurt wil aan andere scholen tonen dat onderwijs ook echt op een andere manier kan, en dat het goede resultaten oplevert.

Projectonderwijs
   De kinderen leren veel al doende: zelf problemen oplossen, samenwerken, afspraken maken, gevoelens uiten, enz. Daartoe bieden de projecten alle kansen. Een project start vanuit een probleem dat de kinderen zelf ervaren en in groep willen aanpakken. Bv..: hoe maken we zelf een fototoestel? Wat gebeurt er allemaal in een restaurant? Hoe kunnen we beter omgaan met onze angst? Hoe kunnen we minder ruzie maken? Ieder project probeert een oplossing te vinden voor het probleem onder de vorm van een eindprodukt. Dit doel wordt bereikt in 2 à 3 weken. De kinderen en de begeleiders plannen samen de activiteiten en de nodige stappen om te trachten het doel te bereiken. Afhankelijk van het project kan het produkt allerlei vormen aannemen: een toneelstuk, een tentoonstelling, een winkel, een gebruiksvoorwerp, enz. Na het project volgt een inoefen- en uitbreidingsperiode. Het onderwerp wordt verder uitgediept op geschiedkundig, aardrijkskundig en wetenschappelijk vlak. Alle reken- en taalvaardigheden die nodig bleken tijdens het project worden grondig aangepakt en ingeoefend. Deze manier van werken vermijdt sleur en onderhoudt de interesse en de motivatie van de kinderen. Het leren wordt zinvoller en diepgaander.
   In De Buurt werkt men dus niet met handboeken of vaste methodes. Natuurlijk houdt men zich aan het officiële leerplan, zodat elk kind een degelijke basis krijgt om verder te studeren. Er komt geen rapport over het kind, wel meerdere keren per jaar een uitgebreid verslag. Hierin staat te lezen hoe het kind zich ontwikkelt, hoe het leert en samenwerkt. De begeleiders komen minstens eenmaal per jaar op huisbezoek om over het kind en over De Buurt te praten.

Het huis
De Buurt werkt in een groot huis met een tuin. We proberen een huiselijke sfeer te scheppen. Er zijn geen klaslokalen, bijna elke leefgroep beschikt over een keuken, een zithoek en een werkruimte.

De groepen
In plaats van leerjaren zijn er in De Buurt 4 groepen:

de peutertuin: van 2,5 tot 3,5 jaar;

de eerste leefgroep: kleuters tot 6 jaar;

de tweede leefgroep: van 6 tot 9 jaar;

de derde leefgroep: van 9 tot 12 jaar.

Per groep zijn er dus kinderen van verschillende leeftijden en dat heeft belangrijke voordelen. Zo is een kind afwisselend bij de jongsten, bij de middengroep en bij de oudsten, wat maakt dat geen enkel kind zes jaar lang de domste, de slimste, de sterkste,... van de groep is of blijft. De kinderen leren ook heel veel van elkaar. En omdat ze drie jaar in dezelfde groep blijven, kan meer rekening gehouden worden met hun eigen tempo.
De peutergroep heeft 1 begeleider en een assistent, de andere groepen hebben er 2 of 3.

De organisatie van de school
Wat wil De Buurt?
   De school wil de ouders als echte partners bij haar werking betrekken. School en thuis maken beide deel uit van de leefwereld van een kind. Daarom moeten ouders en begeleiders een goed contact met elkaar onderhouden. Ze kunnen elkaar ook aanvullen en van elkaar leren. Voor De Buurt is het ook van levensbelang dat ouders de school mee organiseren. Zij dragen samen met het personeel de verantwoordelijkheden en verrichten het werk in de school.
Spel De samenwerking tussen ouders en begeleiders op vlak van onderwijs.
   Ouders raken zeer nauw betrokken bij hun kind in de school door bijvoorbeeld:

deel te nemen aan de leefgroepvergaderingen, waarop het projectwerk en het groepsleven besproken worden. Ouders kunnen hierin zelf hun inbreng hebben;

mee te werken aan de projecten of bij andere activiteiten van de leefgroep;

terloopse contacten met de begeleiders;

de berichtenmap of de schoolagenda te volgen;

aandacht te hebben voor de inhoud en de vorm van de projecten.

Een ruimere betrokkenheid kan groeien door:

de vormingsbijeenkomsten voor ouders en begeleiders rond inhoudelijke thema's;

de jaarlijkse schriftelijke beoordeling van de leefgroepen en de begeleiders. Hiervan wordt in grote lijnen verslag uitgebracht op de algemene vergadering, wat aanleiding kan geven tot verdere bespreking.

De rol van de ouders in de organisatie van de school
De inbreng van de ouders in de organisatie is niet te onderschatten. Ouders werken mee en beslissen mee in de algemene vergadering. Die gaat minstens tweemaal per jaar door voor alle ouders en begeleiders. De werking van De Buurt wordt erop doorgelicht. Hier worden belangrijke keuzes besproken en in besluiten omgezet. Alle andere werkgroepen brengen hier verslag uit en leggen hun plannen voor. Deze groepen zijn:

de stuurgroep, waarin ouders en personeelsleden samenwerken rond tewerkstelling, administratie, financiën, infrastructuur, samenwerkingsverbanden,... kortom, zowat alles van De Buurt. De stuurgroep is het instrument van en voor de algemene vergadering.
de leefgroepvergaderingen, waarin ouders en begeleiders vooral over de werking van een leefgroep praten. Er is ook een wisselwerking met de stuurgroep.
de werkgroep zonder naam organiseert jaarlijks meerdere activiteiten om extra geld en ambiance in het laatje te brengen zoals een rommelmarkt, fuif of kerstmarkt.

Veel ouders verzetten ook heel wat praktisch werk in de school:

ze hebben een beurtrol: kinderopvang en toezicht 's morgens, over de middag of na schooltijd;

ze doen de schoonmaak in de leefgroepen: elke ouder neemt 1 of 2 beurten per jaar op zich;

ze klussen: enkele keren per jaar is er een klusjesdag of een klusweekend, waarin het onderhoud en de verfraaiing van het gebouw worden aangepakt.

Er zijn ook heel wat ouders die De Buurt steunen met regelmatige, financiële giften; die hebben we echt nodig om te overleven.