|
"Χρωστᾶμε νὰ διαπιστώσουμε ὅτι κανεὶς λαὸς δὲν κατάργησε ποτὲ τὸ
θεσμὸ τῆς δουλείας. Καὶ συγκεκριμένα στὴν
Εὐρώπη, ἡ δουλεία δὲν καταργήθηκε, μὰ ἔσβησε
μόνη της τὸ Μεσαίωνα, δηλαδὴ σὲ μίαν ἐποχὴ ποὺ
κάθε νόημα ἀνθρωπισμοῦ, ἐλευθερίας κτλ, εἶχε
βουλιάξει μέσα στὴν πιὸ σκοτεινὴ βαρβαρότητα. Κι
ἔσβησε ὄχι γιὰ ἄλλο λόγο, μὰ ἐπειδὴ ἡ οἰκονομικὴ
ἐξέλιξη τὴν ἔκανε οἰκονομικά
ἀσύμφορη. Πολὺ ἀργότερα, σὲ μία ἐποχὴ ποὺ ὁ
πολιτισμὸς εἶχε φτάσει σὲ ἀξιόλογα ἐπίπεδα, οἱ
ἄκρως πολιτισμένοι Ἄγγλοι ἄποικοι τὴν
ξανακαθιέρωσαν, ἐπειδὴ Ἦταν συμφέρουσα στὴν
οἰκονομία τους, χωρὶς κανεὶς νὰ δυσανασχετήσει
γι' αὐτό. Ὅταν οἱ βρετανικὲς ἀποικίες μετάλλαξαν
σὲ ΗΠΑ -καὶ μὲ τὴν ἀξίωση νὰ εἶναι τὸ πιὸ
φιλελεύθερο κράτος στὸν κόσμο !- οὔτε ποὺ
διανοήθηκαν νὰ καταργήσουν τὴ δουλεία ! Μόνο ποὺ
ὁ θεσμὸς ἔσβησε μόνος του στὸ βόρειο τμῆμα τῆς
χώρας, γιατί ἔτσι τὸ ἀπαιτοῦσαν οἱ οἰκονομικὲς
συνθῆκες. Στὸ νότιο τμῆμα διατηρήθηκε ἕως τὸ
1863 καὶ καταργήθηκε ὕστερα ἀπὸ ἐμφύλιο πόλεμο
μεταξὺ Βορρᾶ καὶ Νότου ποὺ εἶχε ὡς ἀφορμὴ ὄχι
αὐτὸν τοῦτο τὸν θεσμὸ τῆς δουλείας, ἀλλὰ τὴν
ἐπιμονὴ τῶν Νοτίων νὰ τὸν
καθιερώσουν καὶ στὶς Δυτικὲς πολιτεῖες. Μὲ ἄλλα
λόγια, ἂν οἱ Νότιοι δὲν ἔδειχναν αὐτὴ τὴν
ἐπεκτατικὴ ἐπιμονή, ἡ δουλεία θὰ βαστοῦσε στὴν
πολιτισμένη Ἀμερικὴ γιὰ πολλὰ χρόνια ἀκόμα, ἴσως
καὶ μέχρι σήμερα...."
Bιβλιογραφική
αναφορά :
Μ.Καραγάτσης,
"Η Ιστορία των Ελλήνων",
σελ 195, Εστία 1994
|
